Mijn treurige gevoel bij de #LF2018-opening

De verwachtingen waren torenhoog, de uitvoering viel mij tegen. ‘n Beetje treurig om het met Maxima te zeggen. Mijn gevoel bij de #LF2018-opening.

Vrijdagavond was een feestje. Het voelde dichtbij, wij van alle leeftijden zaten in kringen in scheepsruimen en huiskamers gespannen en volle aandacht te luisteren. Naar de mijmeringen van ‘t kind aan boord met pake en beppe, luisteren naar ‘t bakje van Beinte. De zaterdagochtend was rustig, op toeristen na. De stad moest nog ontwaken of met andere zaken bezig. In de middag kwam ‘t snel op gang en rondleidingen gevend naar bijzondere plekken in de Kleine Kerkstraat voelde, zag, sprak en hoorde ik de toenemende drukte van heel-dichtbij-mensen tot van-overal-vandaan mensen die zelfs last minute nog een hotel boekten vanwege het fijne gevoel. Het gonsde, hing in de lucht, prikkelde fantasie en portemonnee, de sfeer was opperbest ontspannen, tussen ingetogen genietend en uitbundig uitgelaten, zat aan het einde van de middag iedere gelegenheid waar gegeten en gedronken kon worden gezellig stampvol.

Vertraging

Voor de opening kozen we het plein dichtbij huis, het Hofplein en Gouverneursplein. Ik begreep niet waarom we stonden te wachten, het zou toch om 21.15 uur beginnen? Maar ach, de stemming was ondanks het waterkoude nat om onze hoofden opperbest, vermaken kunnen wij ons wel. De vertraging voor lief nemend, begon het, pal boven onze hoofden en om ons heen; de aankondiging ontging me, de man en z’n geluid waren er, maar de tekst kwam niet door.

Het programma ging door tot het klaar was. Ik zag prachtige animaties en overgangen, ervoer muziek, zag mensen, beweging, kleur, tekst, beeld. Het had vast prachtig kunnen zijn, maar ik miste spanningsopbouw en apotheose. Ik zag Nynke wel, maar het geluid was nog steeds bar slecht of niet synchroon en dan valt er weinig te apotheosen. Iris ging ook zingen en frunniken aan een oortje, het geluid klopte niet, dat had ik al gezien en gehoord. Het leek net zo’n slecht in het Duits nagesynchroniseerde film, zoals je dat vroeger nog wel zag.

Angela en Erik

Toen de rest van ons fijne gezelschap na ‘n goed glas en dito gesprek huiswaarts toog, gingen we er aan de keukentafel voor zitten: de opgenomen tv- registratie. Ik begreep wat werd beoogd, maar bijster boeiend was het niet. Beter geluid, dat wel, zo had ik het niet gehoord op het plein. Frits Sissing heeft me nooit kunnen bekoren en die mening hoef ik ook nu niet bij te stellen. Waarom we Angela Flikken Schijf plotseling Mata Hari laten volgen begrijp ik niet, noch waarom Erik de zingende schaatser Hulzebosch in beeld verschijnt. Nee, zulke uitzendingen gaan zelden over de inhoud, over waar het over zou moeten gaan. Het gaat over kijkcijfers en die zijn, zo lees ik vandaag, uitgekomen op 847.000. Betere sterren geven meer resultaat, dus waarom waren die niet ingehuurd? De provincie twittert vandaag: “40.000 bezoekers en 847.00 tv- kijkers. Drukke start van een mooi jaar.” Het enthousiasme spettert er vanaf. Het bezoekersaantal had ik op basis van diverse uitspraken eerder deze week publicitair al vermoed, zo ergens tussen de 30 en 50.000…

De twitteraars

Ik mis de juichende fijne tweets van vaste twitteraars als burgemeester Crone, cultuurliefhebber Feitsma en ondernemend bestuurder Deinum. Iedere dag twitteren ze er vrolijk op los, zeker over Culturele Hoofdstad en gelijk hebben ze. Gisteren hadden ze hun slimme telefoons thuis laten liggen. Da’s of een beetje dom om het met Maxima te zeggen als je zoveel volgers hebt in een breed bestuurlijk netwerk of een gemiste kans om dezelfde reden. Ik weet het niet, misschien hadden ze het te druk op het officiële feestje. Vind ik ook treurig. Je weet dat het bobo wordt, maar hadden we het vanwege iepen mienskip niet één keer anders kunnen doen? Hadden we niet gewoon moeten zorgen dat minstens de helft van de genodigden ‘de Friese mienskip’ was geweest? En waarom waren de 2018- businessleden niet genodigd, dat was toch de afspraak?

Legacy

Was ik decor in een tv-uitzending? Dat kan een keuze zijn, maar zorg dan dat alle andere 16 miljoen niet- aanwezigen op z’n minst een wa-wa-waanzinnige uitzending hadden gezien, gekluisterd aan de buis, tranen trekkend met Nynke door ons onvergetelijk mooie en inspirerende landschap, verlangend meekijkend met Syb of, en, ach, televisie kan zo mooi en betoverend zijn.

Watergek en kennisrijk

Zo’n gelikte promofilm als aanloop naar de hoopvolle openingsregistratie. Ideaal decor dat Friesland van ons, met haar geweldige omgeving in combinatie met sfeervolle dorpen, machtig fijne steden, heerlijke historie en realiteit van watergek, waterrijk en waterkennisrijk land tussen werelderfoed Waddenzee, werelderfgoed Woudagemaal en prijs winnende watertechnologie en andere prachtige, zeer diverse, waardevolle mkb- bedrijven. Inderdaad, dan moet je om te beginnen Frits Sissy thuis laten en zelf een ijzersterk script schrijven waar de inhoud van af spat. Hoe kunnen we ooit anders legacy creëren? Of past die gemiste kans in mijn beeld van afgelopen week van allerlei bedrijven die van vooral te ver hier zijn gekomen om aan ons openingsfeestje uitvoering te geven? We hebben toch echt alles zelf in huis om dat te doen? Legacy begint met iedere dag zo goed en maximaal mogelijk concreet invulling geven aan het bijdragen aan je eigen economisch fundament. Ergo: koop vooral lokaal en regionaal in!

Iepen mienskip en het succes van dit Culturele jaar zit in wat wij met z’n allen bedenken en doen, mogelijk maken naar en voor elkaar en goed uitvoeren. Wij maken dit jaar, zo iepen moeten we zijn. En als we het niet doen of het momentum missen, zit dat misschien in onze cultuur.

 

Bauke en Jacob van It Moaiste fan Fryslân missen de boot

Architecten Bauke Tuinstra en Jacob Borren van It Moaiste fan Fryslân verdienen een pluim omdat ze ons aan het denken hebben gezet over Friesland en toch missen zij de boot. Een goed initiatief verdient een puike aanvulling. Dus beste Bauke en Jacob, beste juryleden Jannewietske, Claudy, Cilly, Jan en Sandra,

We leven, wonen, werken in de mooiste en meest waterrijke provincie van ons land. We dromen water, we hebben water omarmd en opnieuw uitgevonden. Steden, dorpen en gemeenschappen zijn ontstaan aan en dankzij water omdat het de verbinding vormde voor mens, dier en goederen. Er is vrijwel geen spoortje provincie waar het water niet haar sporen heeft nagelaten, landschappen heeft gevormd en ons, bewoners heeft beïnvloed.

Watertechnologie en Woudagemaal

Van het voormalige zilte nat van de aloude Middelsee tot meanderende sloten en wateren die we in de loop der eeuwen hebben rechtgetrokken omdat dat we meenden dat het de vooruitgang was, dat water heeft u benoemd en in uw selectie gewaardeerd en da’s mooi om te zien. We zijn de provincie met ‘s lands meeste gemalen, duizend in getal en we hebben water tot technologie en economische pijler gevormd en met het Leeuwarder Centre of Expertise Water Technology met onder andere Wetsus en Wateralliantie water tot thema van nieuwe internationaal te vermarkten kennis gemaakt.

Iconisch verheft zich onderwijl het Woudagemaal aan de oevers van het IJsselmeer bij Lemmer. Aangedreven door oude vertrouwde technologie van machtig stoom ons reddend als het water ons, onze voeten en onze landbouw te dol wordt en geflankeerd door een architectonisch fraai vormgegeven bezoekerscentrum waarmee dit Unesco Werelderfgoed en het verhaal van onze Friese watergeschiedenis prachtig tot z’n recht komt en dus had minstens dit gemaal ook in uw selectie moeten staan.

Bevroren water en beurtvaart

U en wij bewieroken de Elf Steden, die slechts de befaamde elf zijn als het verbindende water bevriest en schaatsende bikkels in alle vroegte starten om ons en de rest van Nederland haar mooiste schaatsevenement te schenken. En als het water dan weer ontdooid en het seizoen daar is, gaan we varen, zeilen, suppen, roeien, kanoën, met bootjes op vakantie en genieten we (sloep)varend van steeds meer en mooiere routes langs de fraaiste, oudste en natuurlijke landschappen en monumentale en hypermoderne gebouwen aan ‘t water. Die rijke watersporttraditie van pleziervaart raakt natuurlijk direct die andere exponent van beeldbepalend voor waterrijk Friesland en Friese historie en cultuur, de oude beurtvaart, de visserij en ander noest en zwaar leven en werk op en over water en dan mag ik in deze adem gerust ook het skûtsjesilen noemen.

Of het professioneel is en was of voor het plezier, alles dat het begrip boot is, bracht in de voorbije eeuwen een rijke cultuur van ontwerpen, bouwen en varen in Friesland dat zich zo mooi manifesteert aan het water. Niet voor niets is ook nog eens juist hier het fenomeen zeilschool tot ongekende hoogten gestegen, waardoor wij generaties Nederlanders leerden zeilen, die daarmee ambassadeurs van onze provincie werden. Alles bij elkaar vormt alles dat vaart een zeer diverse, omvangrijke pijler onder onze Friese historie, onze cultuur en onze economie met veel lokale kennis en werkgelegenheid en internationale uitstraling en vermaardheid.

De boot missen, is ‘m ontkennen

Dus waarom, beste bedenkers en juryleden, mist uitgerekend u de boot? Waarom heeft u niet voorgesteld dat het Moaiste fan Fryslân op z’n minst vertegenwoordigd had moeten zijn in een (type) schip, een jacht, een boot, als metafoor voor alles dat zij vertegenwoordigt? Of dat ‘n skûtsje moet zijn, een Lemster aak, Zestienkwadraat, tjotter of het Statenjacht, ik had met waardering uw keuzes kunnen billijken, wetende dat kiezen wreed kan voelen.

Bied de ruimte om het object ‘boot’ toe te voegen aan uw lijst, want zelfs als toevoeging of suggestie naar ons heb ik het niet kunnen ontwaren. Laat LF2018 naast alles ook een watercultureel jaar zijn waarin schepen, boten en jachten, hun betekenis, herkomst en toekomst voor Friesland als vanzelfsprekend niet ontbreken!

Laat weten welke boot u mist:

Tjotter van Holtrop van der Zee, Joure

De tjotter Albert en Nelly, in 1891 gebouwd door Eeltje Holtrop van der Zee in Joure.