The answer my friend, is blowin’ in the wind…

Windpark Fryslân: Wel de last, maar niet de lust aan de kust

De plotse discussie over doorgeslagen marktwerking is nog niet doorgedrongen in de Friese Provinciale Staten. Eerlijk, rechtvaardig en solidair wordt hier namelijk gelijkgesteld aan een obligatieleningen. Het meerderheidsbesluit van Provinciale Staten over de megawinsten van Windpark Fryslân is fundamenteel fout en beschamend. Op z’n best is het een democratische fopspeen.

Lokale impact

De provincie investeert de komende jaren op aangeven van Gedeputeerde Staten onder aanvoering van CDA’s Sander de Rouwe (wanneer gaat ‘ ie nou weer naar Den Haag?) 127 miljoen Fries geld in een megawindpark. Dankzij hoge rijkssubsidie en ons Friese geld worden enorme winsten gemaakt op de wind: de eigenaar van het park incasseert naar verwachting de komende decennia 800 miljoen euro, de provincie zo’n 200 miljoen. Het park van 89 megamolens (200 meter hoog) staat voor de IJsselmeerkust bij Makkum; de lokale impact is groot, want er zijn weinig mensen die vrijwillig kiezen voor zo’n megapark in hun tuin.

Het principebesluit over de aanleg is er en in de uitwerking om het leed te verzachten en draagvlak op te poetsen heeft Provinciale Staten gezegd die enorme last voor de lokale bevolking dus ‘graag’ te compenseren. Iedereen moet meeprofiteren van deze kustbevuiling, zo vindt ze en dus is er tijden gesteggeld over hoe dat moet. De oplossing: een obligatielening. Dus kunt u deelnemen in het park en verdient u er een extraatje aan. Wat een geweldige vondst, niet waar? Zelfs overtuigde sociaaldemocraten en diehard socialisten van de PvdA en SP laten zich meeslepen in deze vorm van eerlijk delen. Leve de mienskipgedachte.

Doe mee, het is zo leuk!

Nee dus. Het is een volstrekt dwaas plan. Wie eerlijkheid, rechtvaardigheid, mienskip, delen, samen en nog wat kretologie in z’n hart en genen heeft, zou wensen dat omwonenden gewoon een deel van die megawinst uitgekeerd krijgen om naar eigen inzicht iets mee te kunnen doen. Nee, in Friesland heeft de volksvertegenwoordiging met uitzondering van een paar mensen, besloten dat eerlijk delen hier betekent dat je eerst geld moet uitgeven voor je minimaal mag delen in de winst. Je moet er wel wat voor doen!

Om die obligatielening succesvol te maken, gaan ze hem ook vermarkten. Dan ziet u plots van die ingehuurde hippe vrolijke jongelui op u afkomen die u gaan vertellen over een geweldig mooi rendement op windobligaties, want het is van uw wind, hier voor de kust. Heel groen, heel lokaal. Dat het weinig kost en zo fijn om van dat rendement iets voor uw kleinkinderen te doen. Zo leuk en het kost u bijna niets mevrouw!

Democratische fopspeen

Deze weken trekken ze weer door de provincie in groene en rode jasjes. De politici. Ze reppen van rechtvaardig, mienskip, draagvlak, betaalbaar. Gewauwel zonder betekenis. Ze hebben een subsidiecircus gesteund waarin 1 miljard winst wordt gemaakt met ons geld. De mensen die de last over zich uitgestort krijgen, worden genaaid met een democratische fopspeen.

Waarom ze dat eerlijk samen delen in Friese energietransitie zo twee-delend hebben uitgedacht? Geen idee, vraag het als je ze ontmoet in hun rode en groene jasjes.

Dat velen niet eens het geld hebben zich in te kopen – los van het willen – laat ze koud. Het wordt guur aan de kust. En u weet, guur weer trekt ook landinwaarts.

#energietransitie #windpark #draagvlak #PS2019 #fryslan

Bob Dylan: The answer, my friend, is blowin’ in the wind

Leitmotiv Fryslân: circulaire economie

Marijke Roskam krijgt als nieuwe “chef” van de provinciale Partij van de Arbeid 2 pagina’s in de krant @LC. Het mediaal masseren is gestart, de verkiezingen van maart 2019 zijn begonnen. Mooi zo. Verkiezingen betekent keuzes maken.

Tegenwoordig zijn iedere week wel opiniestukken van provinciale politici te vinden bij de Ingezonden Brieven en op de Opinie/Te Gast- pagina van de Leeuwarder Courant. Kennelijk vinden ze aan de Leeuwarder Tweebaksmarkt dat ze meer moeten zenden of te weinig worden gehoord.  Vorige week was het provinciaal PvdA- fractievoorzitter Remco van Maurik, die een democratische lente aankondigde. Niet het traditionele domein van die partij, maar je moet wat als je al een paar jaar in de touwen hangt en mediatijger Roskam in je nek hijgt. Het treft dat D66 provinciaal ook hijgend langs de zijlijn staat.

Sinterklaas is al geweest

Het zou goed zijn, betoogt Van Maurik dat de Staten in de komende maanden en voor de verkiezingen met instemming van alle partijen een hoofdlijnenakkoord bereiken over wat in de komende vier jaar door de nieuwe Gedeputeerde Staten uitgevoerd moet worden. Daarna volgt een verlanglijstje van de bekende partijpunten. Het moest nog Sinterklaas worden en keuzes maken kunnen politici niet. Angst voor de kiezer die jou toch niet mist.

Marijke Roskam doet hetzelfde. In de gezellige context van een ons-kent-ons-gesprek mag ze als beoogd “chef” (hoezo chef, kent u die benaming?) haar resultatenlijstje benoemen voor de komende jaren. Het Roskam-dictaat aan haar partijkader: Arbeid für Alle. Energietransitie. Veenweidegebied.

Keuzes maken

Volgens mij is er slechts één Leitmotiv denkbaar. Het centrale thema voor op z’n minst de komende acht jaar waar de rest van het provinciale beleid consequent aan getoetst moet worden. Wat de inzet is naar jezelf en naar anderen. Leitmotiv, het wederkerende karakteristieke motief met symbolische betekenis. Het Leitmotiv voor Friesland / Fryslân en inzet van de verkiezingen: circulaire economie.

Durf te kiezen. Zet consequent in op voortdurende verduurzaming op ieder aspect van leven, wonen en werken, van mens en milieu. Niet dogmatisch, niet opgelegd, nee, open, actief, onderzoekend, zelfbewust, gewogen, inhoudelijk getoetst, intrinsiek gemotiveerd. Stappen zetten waar we kunnen, concreet maken. Met dat Leitmotiv kun je elkaar bevragen: hoe doen we het, wat vind jij, doe je mee, kun jij me helpen, wat kunnen we voor elkaar betekenen?1

Ambitieus? Zeker. Het voordeel is dat niemand het zaligmakende antwoord heeft, circulaire economie is nieuw en allesomvattend. Samen krijgt diepgaand en kwetsbaar betekenis, wij, jij en ik. Zonder ambitie naar een circulaire economie is elke andere ambitie vergeeld voor de verf is opgedroogd.

(1964, Bob Dylan) The times, they are a changing

#

 

Ambities en de kracht van samen #Leeuwarden: laaggeletterdheid @LF2018

Het nieuwe Leeuwarder Collegeprogramma oogt fraai, toch mis ik het benoemen van bestuurlijke wil en daadkracht, de stippen op de horizon. Vandaag: ambitie noodzaak in de strijd tegen Leeuwarder laaggeletterdheid. 

In het Collegeprogramma van het nieuwe bestuur van Leeuwarden, mis ik veel ambitie. Ja, ook op het sociaal maatschappelijke domein. Om het concreet te maken: waarom staat er niet in het programma dat het College de laaggeletterdheid in haar bestuursperiode met X-procent terug brengt, omdat ze het onacceptabel vindt dat zoveel mensen, ook jeugd die net van de lagere school komt, niet kan lezen en schrijven? Dat het een heel slecht teken is dat de leesvaardigheid van jongeren bedroevend is? Dat staat er niet, wat dan wel? ‘De bibliotheek speelt een belangrijke rol in het sociale domein, in wijken, dorpen en het onderwijs. Bijvoorbeeld met programma’s om laaggeletterdheid tegen te gaan.” Dat is de enige zin waar het woord laaggeletterd in staat. Dat is geen ambitie, dat is opschrijven wat we allang weten. Jazeker, ik vind dbieb in de Blokhuispoort geweldig geworden en ja, ik vind Lân fan Taal ‘n prachtig project en een heerlijke creatieve aanvulling in de stad.  Vermindert daardoor het aantal laaggeletterden?

Het kennelijke gebrek aan ambitie om laaggeletterdheid Leeuwarden uit te willen bannen, baart me zorgen: lezen en schrijven zijn naar mijn overtuiging de meest fundamentele vereisten om mee te kunnen komen, om perspectief te kunnen hebben. Niet (goed) kunnen lezen en schrijven, betekent per definitie dat je achterstand hebt en de afstand tussen jou en anderen die dat wel kunnen, alleen maar groter wordt. Punt uit. Met D66, PvdA en PAL Groen Links aan de bestuurstafel, had ik meer, veel meer ambitie verwacht om laaggeletterdheid terug te dringen. Waar is het Aanvalsplan Laaggeletterdheid van D66? Vinden de andere drie partijen dat soms overdreven aandacht? Waar is de betrokkenheid van Lutz? Waarom moet keer op keer de strijd tegen de hoge Friese laaggeletterdheid zo zwaar worden bevochten? Lees mee in Partoer’s onderzoek uit 2016 en zeg me dan dat het publicatie al veel beter is geworden…

Omdat laaggeletterdheid een wezenlijke bijdrage betekent voor kansen en sociaal-economische versterking, had er minstens moeten staan: “Dit College geeft met grootst mogelijk bestuurlijke en concrete daadkracht invulling en voorrang aan het zo effectief tegengaan van laaggeletterdheid en spant zich tot het uiterste in dat in onze gemeente iedereen in 2025 kan lezen en schrijven.” Wie tegen is, mag nu z’n vinger opsteken. De kracht van samen…?

Laaggeletterdheid heeft een zeer cynische bijkomstigheid: mensen die niet kunnen lezen, lezen het Collegeprogramma zeker niet.

Een bibliotheek kan niet zonder gemeentelijk bestuurlijke daadkracht om laaggeletterdheid echt tegen te gaan

De hoop is vervlogen, schaapsherder Sam Westra weg

Sam Westra verdwijnt als schaapsherder in Leeuwarden, zijn ingediende bezwaar is niet gehonoreerd. Hoe ‘t hem en zijn kudde verder vergaat, is nog niet duidelijk. Om na alle commotie de zienswijze van het College duidelijk te maken, publiceer ik de vragen van de PvdA- fractie en de antwoorden van ‘t College, die sinds woensdag openbaar zijn. Er volgt nog debat, maar wanneer?  

1- Kan het College een feitenrelaas geven van de keuze voor een aanbesteding, de communicatie met de huidige pachter en welke voorwaarden het college heeft gesteld aan de nieuwe herder?

In 2013 is, na een aanbesteding, de begrazing in Leeuwarden gegund voor een maximale periode van 4 jaar (uiterlijk tot 31 december 2016). Er is een overeenkomst aangegaan van één jaar die driemaal is verlengd met één jaar. Op de momenten van verlenging is de finale einddatum van het raamcontract steeds gecommuniceerd met de herder. Op grond van het gemeentelijk inkoopbeleid is de recente aanbesteding vorm gegeven, waarbij de ervaring met de eerdere aanbesteding is betrokken. De huidige herder is uitgenodigd deel te nemen aan de aanbesteding. In een begeleidend schrijven “Natuurlijke begrazing door schapen in de gemeente Leeuwarden” heeft de gemeente aangegeven aan welke voorwaarden de herder diende te voldoen en hoe de beoordeling van de inschrijving zou plaatsvinden aan de hand van waarderingscijfers.

2- Welke keuzevrijheid heeft het college bij aanbesteding of voortzetting van een lopend contract?

Verlenging is slechts mogelijk als een lopend contract daartoe de mogelijkheid biedt. Het raamcontract uit 2013 kende geen verlengingsmogelijkheid meer. Het inkoopbeleid van Leeuwarden schrijft in dit geval een meervoudige aanbesteding voor.

3- Welk juridisch kader, welk afwegingskader en welke richtlijnen zijn er voor de aanbesteding van de begrazing?

Er geldt een Aanbestedingsbesluit (AMvB). Op basis van dit aanbestedingsbesluit is een Gids Proportionaliteit opgesteld. Het gemeentelijke inkoopbeleid (datum inwerkingtreding 17 april 2014) is hierop gebaseerd. De aanbesteding begrazing is binnen deze kaders opgesteld.

4- Op welke manier hebben financiële argumenten de doorslag gegeven voor de aanbesteding en de keuze voor de nieuwe herder?

Het inkoopbeleid bevordert eerlijke mededinging. Ondernemers moeten een eerlijke kans krijgen om een opdracht gegund te krijgen. Door objectief, transparant en non-discriminerend te handelen, bevordert de gemeente een eerlijke mededinging. Om tot  de keuze voor een nieuwe herder te komen zijn de inschrijvers ten opzichte van elkaar relatief beoordeeld aan de hand van waarderingscijfers. De prijs is hierin voor 60% gewogen en het plan van aanpak (de kwaliteit) voor 40%. De inschrijvingen zijn anoniem beoordeeld door een beoordelingscommissie.

5- De huidige stadsherder heeft 15 jaar de begrazing verzorgd. Is overwogen om te kiezen voor voortzetting van het lopende pachtcontract? Zo nee , waarom niet?

Zie beantwoording vraag 2. Van pacht was geen sprake; met de herder is 7 jaar samengewerkt op basis van een opdracht tot dienstverlening.

6- Op welke criteria heeft het College gekozen voor de desbetreffende nieuwe pachter? Op welke manier heeft het college daarbij rekening gehouden met het feit dat dit ook gaat om levende have, in dit geval schapen die een nieuw onderdak moeten hebben?

De gunningsbeslissing (zie ook beantwoording vraag 4) en de wijze waarop inschrijvers ten opzichte van elkaar relatief werden beoordeeld, is vooraf aan de inschrijving vastgelegd en met de inschrijvers gecommuniceerd. In de aanbestedingsprocedure heeft het aspect van de ‘levende have’ geen rol gespeeld. De huidige herder is direct na de voorlopige gunning hulp aangeboden bij het vinden van een plek voor stalling van schapen, waarvoor de herder (nog) geen nieuwe plek heeft gevonden.

7- Heeft het college de consequentie van de mogelijke slacht van een substantieel deel van de huidige kudde door de aanbestedingsprocedure voorzien ? Ziet het college mogelijkheden om dit te voorkomen?

Dit is niet voorzien als een gevolg van de aanbestedingsprocedure, dan wel de in 2013 vastgestelde uiterste datum waarop de begrazingsovereenkomst eindigde. Daar waar mogelijk denkt het college mee om een passende oplossing voor de schapen te vinden (zie beantwoording vraag 6).

8- Is het gezien het structurele karakter van de begrazing als beheermaatregel wel logisch om steeds opnieuw aan te besteden?

Veel maatregelen op het gebied van beheer en onderhoud hebben een vergelijkbaar structureel karakter. Het inkoopbeleid bepaalt voor maatregelen die niet in eigen beheer worden uitgevoerd, of deze periodiek dienen te worden aanbesteed. Er zijn diverse aanbieders/leveranciers die deze vorm van beheer met schapen verzorgen. De begrazing met schapen is geen kerntaak die de gemeente Leeuwarden zelf, in eigen beheer, moet uitvoeren.

 9- Is het gegeven het karakter van het beheer met levende have en het feit dat begrazing een structurele beheersmaatregel is wel voor de hand liggend om deze vorm van beheer periodiek aan te besteden.

Zie antwoord vraag 8.

10- Er is een petitie gestart om de huidige kudde en de stadsherder te behouden. Op welke manier kan het College nog rekening houden met het verzoek van de ondertekenaars?

Op basis van een zorgvuldige procedure is aan een andere partij voorlopig gegund en bekend gemaakt. Het is vaste rechtspraak dat een aanbestedende dienst inschrijvingen moet beoordelen zoals deze zijn ingediend. Aanvulling of verbetering van een inschrijving kan niet meer als de voorlopige gunningsbeslissing bekend is gemaakt. Wij kunnen de voorlopige gunningsbeslissing niet intrekken ten gevolge van deze petitie. Wel bespreken wij met de huidige herder welke ondersteuning de gemeente kan bieden bij het vinden van een passende oplossing voor zijn schapen. (tot zover de PvdA- vragen en College- antwoorden).

Vervelend nieuws zelf bekendmaken

Tja, ik ben benieuwd wat een debat (nog) oplevert en waarom de keuzes zijn gemaakt. Wordt vervolgd: was die commotie nodig geweest, had de communicatie naar Sam Westra niet makkelijk anders gekund, kan en wil de raad besluiten anders om te gaan met een dergelijk proces? En natuurlijk de vraag, wat gebeurt er met Sam Westra? Vragen te over na de trieste gang van zaken.

Waarom trouwens maakt de gemeente de uiteindelijke beslissing niet zelf wereldkundig? Ik vraag het na en het antwoord luidt:  “We hebben op vragen van media uitleg gegeven over het inkoopbeleid van de gemeente Leeuwarden. Ook tijdens de ontvangt van de petitie is een toelichting gegeven. De stukken, in dit geval de beantwoording van schriftelijke vragen, zijn openbaar en online beschikbaar, net zoals andere collegebesluiten.” Klopt helemaal volgens het bekende boekje, maar het is geen antwoord op m’n waarom- vraag. Weer onbevredigend.

Hoe klein ook, ieder succes willen gemeente en politiek heel graag claimen, maar dit besluit houden ze zo klein (sorry, formeel) mogelijk. ‘n Dossier vol gemiste kansen, dus mogelijkheden voor verbetering. Zoals ik een eerder blog uit de Sam- serie naar wethouder @frisodouwstra en alle andere betrokkenen @Gemeente_LWD  twitterde: Als je het anders wilt, moet je het anders doen.

 

De politiek en de schaapsherder; wie beantwoordt wanneer de vragen?

Commotie in Leeuwarden over het al dan niet aanblijven van schaapsherder Sam Westra voor Leeuwarden. Wat vinden de politieke fracties in de gemeenteraad? Een rondje langs de fractiekamers leert veel over hoe we omgaan met welhaast voldongen feiten. Begin januari ligt het nieuws op straat, schriftelijke vragen stelt de PvdA op 15 januari en met wat geluk volgen vandaag de antwoorden. Het boeiende proces van onze democratie.

Ik heb alle fracties gisterochtend schriftelijk vragen voorgelegd; de ChristenUnie is de enige die antwoord geeft. Het CDA laat weten dat er door de PvdA schriftelijke vragen zijn gesteld en de PvdA laat dat zelf ook weten. Fractievoorzitter Tamara Bok deelt mee mee dat ze heeft aangedrongen op spoed en niet te wachten met antwoorden tot 30 januari. Normaal duurt het beantwoorden van vragen namelijk zelfs zes weken(!). Maar stelt ze gisteravond laat: “waarschijnlijk worden vanmiddag de vragen beantwoord.” (Zie ook: schriftelijke_vragen_pvda_schaapskudde )

Hebben fracties geen mening of kunnen ze die pas vormen als ze antwoorden van een wethouder hebben over de gang van zaken? De ChristenUnie is bij monde van Frits Rijpma de enige die een mening heeft voor hij de antwoorden van de wethouder heeft gehoord.

Mijn vragen: Had de procedure in algemene zin anders gekund (en zou het in andere gevallen in de toekomst anders moeten of juist niet), wat vindt u van de naar Westra gehanteerde digitale procedure; was er wat u betreft aanleiding om met een andere schaapsherder door te gaan? Welke oplossing is volgens u nu de beste?
Frits Rijpma: De ChristenUnie heeft de afgelopen jaren diverse keren aangedrongen op een eenvoudige en voor iedereen begrijpelijke digitale communicatie, met daarnaast altijd de mogelijkheid om “op papier” of persoonlijk contact met de gemeente te onderhouden. We hebben dat zelfs bij motie willen regelen. Nu het over “schaapjes” gaat komen mensen (komt u) in verweer. Maar als een moegestreden bijstandsmoeder er niets meer van snapt en het er verder maar bij laat met alle gevolgen van dien, dan accepteren we dat wel?”
 
“Maar: in het geval van schaapherder Westra was gezond nadenken vanuit het stadhuis nuttig en noodzakelijk geweest. Aan de andere kant, persoonlijke contacten en meedenken staat kosten -inefficiënt haaks op digitale dienstverlening. De ChristenUnie vraagt zich af wie er vanuit de gemeente contact heeft onderhouden met de schaapherder. Vanuit die relatie had hulp aangeboden moeten worden. 
Welke oplossing is nu de beste? Bij de ChristenUnie staat het handhaven van afgesproken regels hoog in het vaandel. Dat is duidelijk en voor iedereen gelijk. Een overleg met alle betrokken partijen lijkt (de menselijke maat) een laatste poging om déze schaapskudde voor Leeuwarden te behouden.” 
Ter verduidelijking vraag ik Frits Rijpma wat hij bedoelt met die oplossing, ziet hij wel de schaapskudden behouden, maar de herder als onvermijdelijk slachtoffer? En op dat antwoord moet ik nog even wachten. Hopelijk komt wethouder Douwstra vandaag met de antwoorden. Wordt vervolgd: behalve de uitkomst is het de vraag welke lessen we kunnen en willen leren…

 

Van Les Sables d’Olonne en zeilhelden bij Kaap Hoorn naar schaapsherder Sam Westra in Leeuwarden

Les Sables d’Olonne is de finishplaats van de waanzinnige, soms wrede, wonderschone en mythische solo zeilrace rond de wereld, de Vendée Globe. Op 1.100 kilometer van die Bretonse kustplaats is Leeuwarden mijn thuis en kan ik hier dankzij prachtige technologie iedere minuut van de dag zien waar de enige Nederlandse Vendée Globe deelnemer ooit, Pieter Heerema met z’n No Way Back, zich nu nog bevindt. Bij de Chileense Kaap Hoorn …aan de andere kant van de wereld.

De Vendée Globe is geen afsluitende 10 kilometer op het NK in het Heerenveense Thialf, deze topsporters zijn iets langer onderweg en de onderlinge verschillen ook groter. Afgelopen donderdagmiddag even na half vijf finishte de Franse Vendée-  winnaar Armel le Cléac’h met z’n Bank Populaire III in een nieuw record van iets meer dan 74 dagen (!). Nummer twee, de Brit Alex Thompson, zeilde zijn Hugo Boss vrijdagochtend om half negen -plaatselijke temperatuur een graad of vijf onder nul- tussen de pieren van Les Sables d’Olonne door. Pieter Heerema en vijftien anderen zijn nog onderweg, tien anderen de afgelopen maanden al uitgevallen.

Af en toe kijk ik waar Pieter met No Way Back is en vaar virtueel met hem en de anderen een stukje mee. Fantastisch. En waarom, oh waarom wil NOS Studio Sport dan niet 1 x per week een update geven van de bikkels die terwijl wij ons werk doen, hun pure topsport beleven op, in en onder veeleisend natuurgeweld…Volg Pieter:  http://tracking2016.vendeeglobe.org/gv5ip0/. Omdat de Volkskrant oog heeft en aandacht geeft, nogmaals het mooie interview met offshore- tycoon Pieter Heerema alleen op zee vanuit het diepst van z’n hart: http://www.volkskrant.nl/sport/-het-is-zo-wreed-bijna-niet-te-doen~a4443518/.

Van Kaap Hoorn terug naar Leeuwarden en de orde van de dag: wat vinden de politieke fracties van PvdA, CDA, D66, VVD, PAL Groen Links, Gemeentebelangen, FNP, CU, Verenigd Links en Lijst Tilma van de digitale aanbesteding die Leeuwarder schaapsherder Sam Westra & z’n kudde de das om doet? Schapen in de shredder of de menselijke maat? De komende dagen leest u hun reacties op niekdonker.nl.