Merk Fryslân ontdekt Friesland waterland

Bij de start van Boot Holland, een beursmededeling….

Het is geen nieuws, maar juist daarom ongelooflijk treurig. Merk Fryslân ontbrak weer op Boot Düsseldorf, de belangrijkste watersportbeurs van Europa. Provincie en gemeenten laten kansen liggen, het bedrijfsleven kijkt beteuterd toe. Is er nog hoop voor onze waterrecreatie- en watersporteconomie, voor Friesland waterland? 

Boot Düsseldorf (19 t/m 27 januari 2019) is op de kop af al vijftig jaar lang veruit de belangrijkste watersportbeurs van Europa met zo’n 250.000 bezoekers uit inmiddels 90 landen. (Boot Holland komende dagen doet er zo’n 35.000 per jaar). Toonaangevend zijn ze in Düsseldorf, ieder jaar weer. De beurs is van groot belang voor duizenden bedrijven en voor tal van regio’s die zich willen profileren als watersport- en waterrecreatieregio.

Impact van waterrijk Fryslân

Fryslân is zo’n regio: Friesland waterland. We hebben de historie, het dna, de cultuur, we hebben duizenden verhalen over tradities, vakmanschap en ontwikkeling, we hebben de schoonheid en charme van het kleinschalige landschap, we hebben het erfgoed, de ontwerpers en bouwers van kleine en grote jachten, de vakmensen en de innovators (kijk naar het elektrisch varen), de verhuursector, de export, een compleet op watersport ingerichte recreatiesector, de hele infrastructuur. We hebben de (top)sport van watersport met geweldige ambassadeurs als Marit Bouwmeester, evenementen van de Sneekweek tot en met het skûtsjesilen. Overheden (provincie en gemeenten) hebben de afgelopen decennia ook weer honderden miljoenen geinvesteerd in het verbeteren van waterfronten, havens en infrastructuur mede met het oog op versterking van de economie. En dat gaat door, kijk alleen naar de plannen die er liggen in Heerenveen of Sneek. Fijne bijkomstigheid: watersport en water hebben een geweldig goed imago. Fryslân: water, natuur, cultuur. Hoeveel impact willen we hebben?

Culturele hoofdstad ligt achter ons

Leeuwarden-Fryslân culturele hoofdstad LF2018 ligt achter ons, er wordt geschreeuwd om legacy. Er wordt gebeden dat “de toerist” moet blijven of anders heel snel moet komen. We hebben een fortuin uitgegeven aan Elf fonteinen, maar krijgen ze ook het gewenste toeristische resultaat? Hoe mixen we het met wat we al hebben, zoals de watersport- en recreatie economie?

Influencers

Boot Düsseldorf is voor Fryslân van groot belang: de beurs trekt een enorm potentieel consumenten van alle leeftijden die geinteresseerd zijn in water(sport). De Duitse beurs is veruit de voornaamste pan- Europese inspiratiebron voor potentiële kopers van nieuwe producten en sloepen, jachten en wat verder vaart, drijft en zeilt. Boot is in toenemende mate platform voor de reiziger die waterrijke bestemmingen zoekt. De beurs is een ideaal podium voor wie zijn innovaties aan de wereld wil tonen en nieuwe gebruikers, kopers, gebruikers en wederverkopers zoekt. Deelname versterkt ambitie en innovatieve gedrevenheid: onze watersporteconomie kan daar wel wat van gebruiken.

Bovendien trekt Boot Düsseldorf een grote hoeveelheid mensen die een belangrijke rol spelen in de keten van watersport en watersport/recreatie gerelateerde dienstverlening. Niet in de laatste plaats trekt Boot journalisten en media uit de hele wereld die door de organisatie van Boot uiterst professioneel worden ondersteund om zo goed mogelijk het verhaal en de beleving van watersport en waterrecreatie on- en offline te vertellen, op te schrijven, in beeld te brengen en te verkopen. Marketeers met social media-kriebels spreken graag over het belang van ‘influencers’. Ik kan u uit eigen ervaring vertellen dat die positieve beïnvloeding je in Düsseldorf al decennialang met de paplepel wordt ingegoten op het moment dat je als media-professional de drempel van het “press center” over stapt.

Waterrijk dna

De wereld verandert, inderdaad. Wij vergrijzen, de watersporter ook. Er komen nieuwe consumenten bij, de wereld internationaliseert en verduurzaamt. Er is een verschuiving van bezit naar gebruik. Vaker en korter er op uit is de trend; net als samenwerking in ketens. Technologie maakt meer innovatie mogelijk, of het nu gaat om verhuurplatformen, om verminderen van emissie, om gebruik van andere en meer duurzame materialen. Je hebt liever verblijfstoeristen uit Europa dan ingevlogen Chinezen en Aziaten die Nederland in twee dagen doen.

Het zijn allemaal uitstekende redenen om blijvend te investeren in het sterke merk Fryslân water(sport)land. Omdat water deel uitmaakt van ons dna, onze cultuur, onze infrastructuur. Omdat een groot en steeds groter deel van de watersporttoerist en water-liefhebbende-recreant niet uit Nederland komt; omdat Friesland onder Duitsers een goede naam heeft; omdat Duitsland ook in 2030 nog het belangrijkste herkomstland van toeristen is; omdat een steeds forser deel van kopers van nautische producten en jachten niet uit Nederland komt; omdat export van belang is voor een stabiele economie; omdat we geweldige zeilscholen hebben die mensen de liefde voor watersport bijbrengen met ambassadeurschap voor de toekomst; omdat watersport en waterrecreatie mogelijkheden bieden op werk, op vakmanschap, op ontplooiing op heel veel verschillende niveau’s van ontspanning tot en met topsport; omdat watersport een kapitaalintensieve bedrijfstak is waarin kwaliteit van vakmanschap, innovaties en kennisontwikkeling perfect bij elkaar komen; omdat watersportevenementen altijd goed scoren en mensen op de been brengen die weer geld uitgeven. Ik kan nog wel even doorgaan. Want we hebben het allemaal, maar we moeten het beter verkopen.

Laat het nu toevallig zo zijn dat het NBTC als nationale promotor van ons geliefde land, het thema WATER heeft bedacht voor 2020. Wat een geluk kan een mens hebben! Leest u vooral mee op de website van de toerismepromotor op www.nbtc.nl en laat u verrassen door het thema WATER in dat jaar. Stelt u zich voor welke kansen dat Friesland zou bieden!

9,6 miljoen views, nu nog meer toeristen

Je vraagt je dus af waarom de regiomarketingorganisatie van onze provincie, Merk Fryslân, geen cent of stuiver uitgeeft aan de belangrijkste beurs voor consumenten, kopers en reizigers op en naar water(sport)gebied in Europa? Ik heb de vraag voorgelegd aan Merk- directeur Martin Cnossen. Er volgden twee mails met antwoord. Merk, zo vertelt Martin, is een online promotor, Merk weet precies dat we wel 9,6 miljoen online views hebben gehaald dankzij hun inspanningen, want Merk huurt daar speciale hippe influencers voor in die social media infecteren, Merk is een destintinationclub, het is de club van de gastvrijheidseconomie, van de fietstochten.

Wat, fietstochten? Beste Martin, schreef ik me bijna verslikkend, hoe is het met water en watersport en het belang van Boot Düsseldorf, dat was toch de vraag?

Het kan!

Misschien…..als iedereen het graag wil, bedrijven mee willen doen, overheden enthousiast worden, misschien zou het een overweging kunnen zijn, Boot in de nieuwe Merkmix van on & offline acties om de Duitse markt te bewerken. Ik zeg u, als wij het allemaal graag willen, elkaar meenemen en concreet de boter bij de bekende vis willen doen, dan kan het zijn dat we gaan. Ik zeg, het kan.

Dus: Willen we naar BOOT Düsseldorf? Ja? Dan gaan we naar BOOT Düsseldorf. Met en dankzij Merk in the mix Fryslân. Dat doen we goed en groots, want we sluiten maximaal aan op het water- themajaar 2020 van het NBTC. Friesland waterland, heerlijk om te varen, te fietsen en te wandelen. Schouders er onder!

Ach so, danke!

Spagaat aan de Friese kust

De minister is al afgehaakt, de aanvrager kan juridisch niet dwarsliggen, de Milieu Effect Rapportage MER rammelt, het zand is niet nodig. Toch vernachelen we straks het IJsselmeer, tasten we op grove wijze de historische en ecologische waarde van de unieke Friese IJsselmeerkust aan. Waarom wil het bestuur van gemeente De Fryske Marren 30 jaar lang en 24/7 industrieel zand laten winnen in ons IJsselmeer?

Zandwinning in het IJsselmeer bestaat al lang, alleen niet op de grote industriële schaal zoals Koninklijke Smals die wil voor de kust van Gaasterland, in een deel van een Natura 2000- gebied. Grote schaal betekent, industrieel, 24 uur per dag, 30 jaar lang vanuit een 22 meter hoog bouwcomplex op een vaste plek, tot 60 meter diep zand zuigen in een gebied van 2,5 vierkante kilometer. Met permanente (licht)vervuiling aan de horizon, met continue geluidsoverlast, met volstrekt ongewisse gevolgen voor de natuur en voor de leefomgeving. Je vraagt je af wat er Koninklijk is aan de bijna dwangmatige wil om dit idee door te drijven.

De Friese zuidwest kust van het Gaasterland is een bijzonder gebied. Het is historisch en ecologisch van grote waarde. Het is de enige plek waar de aloude Zuiderzeekust het oude Friese land streelt, teistert en omarmt en waar water en land een wonderschone synergie vormen. Bijzondere natuur, geliefd bij velen en van grote waarde voor de directe omgeving.

Waar staat de overheid?

Het IJsselmeer is daarnaast een populair recreatie en watersportgebied. Met de plannen van Smals zet de gemeente De Fryske Marren het mes in nu nog 250 hectare openbaar water, zo geeft de zandwinner zelf toe. Want behalve zeven hectare industriegebied die worden opgeofferd aan bebouwing voor Smals, is een gebied van 250 ha straks niet meer vrij te bevaren of te bevissen.

De ene overheid (het Rijk) bepaalt de grote lijnen van wat mag en niet mag in onder andere het IJsselmeergebied met de Natura 2000- richtlijn. In het gebied dat Smals wil vernachelen, staat die richtlijn geen zandwinning toe. Andere overheden (gemeente De Fryske Marren en provincie Fryslân) omzeilen dat vrolijk door in te breken op die afspraak binnen Natura 2000. De gemeente past het bestemmingsplan aan, de ander (provincie) ziet geen enkele bedenking. Ik begrijp daar geen snars van. Geen bedenkingen? Met de keuze voor megalomane windparken in het IJsselmeer met name door provincie Fryslân is de natuurlijke waarde van een groot en waardevol gebied al fors aangetast en zijn de panelen gaan schuiven. Bij die grootschaligheid komt nu de zandindustrie die 24 uur per dag, zeven dagen per week 30 jaar lang op 60 meter diepte de ondergrond leegzuigt.

Smeergeld

De verplichte Milieu Effect Rapportage blijkt een wassen neus, zo stelt ook hoogleraar bestuurskunde Michiel de Vries. De rapportage rammelt, omdat ze concreet inhoudelijk niet hoeft in te gaan op nadelige effecten voor natuur en omgeving; de CDA- wethouder van De Fryske Marren die voor de zandwinning is, vindt dat zelf ook. Ook de toetsingscommissie MER vond het rapport onvoldoende, maar die bezwaren zijn nooit nader aangevuld. Kennelijk te lastig. Voor de gemeente helpt het wellicht dat zij van zandwinner Smals €3,5 miljoen krijgt ter compensatie. Dat geld gaat in een gemeentelijke pot voor natuur en duurzaamheid. Dus eerst help je historische natuur en leefomgeving vakkundig om zeep, daarna pomp je dat zanderige smeergeld in nieuwe natuur om de hoek. Komt daar ook een bordje bij, met dank aan…? Misschien moet het CDA toch nog eens de paragraaf ‘rentmeesterschap’ bestuderen.

Is er een nationaal belang? Ja, zegt uiteraard de zandwinner. Ja, zegt dus ook de belanghebbende wethouder. Bijzonder, want nu al gaat 15 % van uit rivieren gewonnen zand naar België. En de minister in kwestie, Cora van Nieuwenhuis, heeft al aangegeven dat mocht de gemeente alsnog van de plannen wil afzien, zij niet dwars gaat liggen. Het valt dus heel erg mee met dat nationaal belang. OK, Rijkswaterstaat ontvangt € 144 miljoen zandsmeergeld van Smals, dus wellicht dat zij vindt dat ze een nog belang hebben.

Ik hoop dat gemeente De Fryske Marren tot inkeer komt. Het is een onzalig plan, slecht voor natuur en milieu, slecht voor de recreatie op en rond het IJsselmeer, geheel overbodig en schadelijk voor de historische leefomgeving. Koester de bijzondere waarden van ons Friese landschap voor mens en dier. Zeg nee tegen grootschalige zandwinning voor de Gaasterlandse kust.

Meer informatie:

De prachtige verbeelding van Rob Busquet: Ons IJsselmeer, laat je geen zand in de ogen strooien

Je kunt het maar één keer bederven: NOS

Na grootschalige windparken, nu industriële zandwinning: Artikel NRC

Stichting Waterrecreatie: Al lang kritiek op plan Smals.

Industrie of natuur? De MER als wassen neus: Website IJsselmeervereniging

Van de gemeente De Fryske Marren

Teken tegen de zandwinning