Het bestaansrecht van Leeuwarder broedplaatsen

De nalatenschap van Culturele Hoofdstad 2018 bestaat in Leeuwarden niet uit een veelvoud aan succesvolle creatieve broedplaatsen. Daarvoor kijken creatieven kunstenaars te weinig naar hun bestaansrecht. Leunen op de overheid is niet creatief.

Om de paar weken popt er een bijdrage op over het belang van creatieve broedplaatsen. Wethouder der Broedplaatsen Hilde Tjeerdema broedde pal voor Kerst iets uit over #broedplaatsen en Pieter de Groot meent daarop in de LC dat de gemeente te traag is met beleid, te karig is met slechts het aanstellen van een paar “aanjagers” en dat “de kunstenaars” meer is beloofd in de voorbije jaren. Wat er dan beloofd is, weet ik niet, maar het heeft iets met faciliteren van doen. Dat leest altijd heel actief en je kunt er alle kanten mee op. Maar dat was in elk geval nog voor Culturele Hoofdstad, voor dit college aantrad en ruim voor het financieel besef en de pijn van het ontwrichte sociale domein was doorgedrongen.

Wentelen in luxe

Culturele Hoofdstad – een overheidsinitiatief- was een enorme culturele en economische katalysator, ook in het aantrekken van creatieven. Dat jaar is nu voorbij, en dus moeten we niet achterom maar vooruit kijken. Een deel van die aangespoelde creatieven is naar een andere in hun ogen kansrijke plek vertrokken, anderen hangen nog aan het overheidsinfuus en weer anderen lijken zich nog even te wentelen in de luxe die ze door en tijdens LF2018 ten deel is gevallen.

Dat broedplaatsen eerder een goede relatie met gratis geld hadden van overheidszijde, kan als iets van toen en van voorbij worden beschouwd. Het is niet goed, want gratis geld prikkelt niet, stimuleert slechts berusting in tijdelijk comfort en wordt na verloop van tijd een slechte gewoonte. Ik geloof er niet in: als we overheidsgeld inzetten moet het naar mijn opvatting een verifieerbaar maatschappelijk doel dienen en moet het in in elk geval deels terugkeren in de overheidskas om ook anderen in staat te stellen de aanzet te maken dat hogere doel te bereiken. Inderdaad, dat vereist voor de ontvanger behalve een droom of overtuiging ook realisme en ondernemerszin. Laat je die voorwaarden weg, dan gebeurt meestal wat we juist niet willen: ‘we’ constateren dat het geld kost dat we niet kunnen of langer willen verantwoorden en snijden de subsidie bij de wortels af.

Onze inzet

Een gemeente mag en moet zelfs voor mij belastinggeld uitgeven om cultuur te stimuleren, want ik geloof in de toevoegende waarde daarvan voor mens en maatschappij. Het vergt van het bestuur vooral een heldere kijk, een visie op de rol van kunst en cultuur en van concrete kaders. Zo’n visie vergt echter veel meer dan een notitie over #broedplaatsen, zeker nu de Grote Impuls van 2018 ten einde is; het schijnt dat er een bestuurlijke club onder de noemer van Agenda 2028 aan het brainstormen is, maar die storm is nog niet uitgewoed, laat staan uitgebroed. Maar nu het over broedplaatsen gaat, kan ik me voorstellen dat de gemeente “faciliteren” eerst en vooral verheldert.

De andere kant: onze inzet. Ik geloof in individuele kracht, bijdrage en reflectie van kunstenaars, creatievelingen en cultuurmakers; als de overheid bijdraagt, mogen we van onszelf verwachten dat wij relevantie en bestaansrecht bewijzen. Als blijkt dat je alleen maar kunt bestaan als kunstenaar of creatief als je volledig gesubsidieerd je werk doet, als je jezelf niet eens wilt inschrijven als zelfstandige en daar naar handelt, dan vind ik dat je of moet stoppen of dat je anderszins inkomen genereert om in je eigen “kunstenaarschap” te voorzien.

Daadkrachtig bestuur

Gemeente: ga met de wereld om u heen in gesprek, kom met heldere kaders en voorwaarden voor de creatieve sector, geef een prikkelende stimulans, bied onder heldere voorwaarden tegemoetkoming in de kosten van onderdak gedurende omschreven perioden, omdat een zetje heel goed kan helpen. Maak een loket waar mensen kunnen aankloppen met cultureel initiatief en waar mensen ook concreet geholpen worden, investeer in ruimten en in initiatieven om kleinschalige maakindustrie, ambacht, vakmanschap en creatieven samen te brengen en breng bedrijven en vastgoedeigenaren samen met creatieven om te kijken wat je wel kunt betekenen. En ja, leg jezelf vooral op om binnen nu en een paar maanden alsnog met een visie te komen op kunst en cultuurbeleid. Dat mogen we toch wel verwachten van een daadkrachtig bestuur dat graag aan de slag is en op resultaat stuurt?

Werrukuh!

Kunstenaars, creatieven en cultuurmakers: we moeten het vooral ook zelf en altijd blijven doen. Of je doet het zelf omdat je daarin gelooft of je doet het (deels, soms en tijdelijk) samen met anderen. Maar onderneem, initieer, maak je werk zichtbaar, toon je kunsten, smeed dwarsverbanden, organiseer coalities, richt corporaties, winkels of samenwerkingen op. Prikkel jezelf, daag elkaar uit en verras jezelf, de wereld en de overheid om je heen met kunstuitingen, geschriften, beelden, muziek, geluid, manifestaties, tentoonstellingen, mini-festivals, video’s, blogs, games en kranten vol gedichten.

Het begint altijd bij jezelf, nooit bij een broedplaats om een broedplaats. Creativiteit komt voort uit jezelf , met tranen en een lach, met blijheid, intens geluk, woede, frustratie en alle andere emotie die er is; het komt er uit als jij het wilt. Op je zolderkamer, in een geleende fabriekshal, op je overloop, in een boot of in een weiland. Soms hier, soms daar. Het vergt van alles en nog wat, maar zo is het leven: het gaat niet vanzelf, je moet er wat voor doen. Het is net werrukkuh.

Ik wens u veel eieren om op te broeden. Met een nest vol, komt er altijd eentje uit. Op een creatief 2019!

Wie is de zwarte piet?

Microbioloog, schrijfster en columniste Rosanne Y. Hertzberger meent dat Jerry Afriyie, voorman van de tegenstanders van Zwarte Piet, gefeliciteerd kan worden: “Als de voorstanders van Zwarte Piet alleen nog maar uit neonazi’s en stinkhoer-roepende voetbalhooligans bestaan, heb je gewonnen.”

Beste mevrouw Hertzberger: ik laat me met deze tweet van u niet weg zetten als neonazi of voetbalhooligan. U heeft met uw stelling heel erg ongelijk, want er zijn mensen die achter hun keuze voor Sinterklaas en Zwarte Piet staan en zich volstrekt niet herkennen in populair rechts, nationalistisch geschreeuw, extreemrechts, geweld van bierblikjes, stenen en eieren, noch aanhanger zijn van Blokkeerfriezen.

Mijn Sinterklaasfeest maakt vanaf de zeventiger jaren in de vorige eeuw deel uit van mijn leven. Een jaarlijks terugkerende belevenis met gedichten, de lol van het maken en het geven van surprises, om-de-hoek-van-de-kamerdeur-door-buurman-of-goede-vriend-gestrooide pepernoten, warme chocomelk en door ouders behendig gespeelde gezinspret die je lang kunt volhouden zelfs als de kinderjaren al lang voorbij zijn.

Pal achter Zwarte Piet

Ik deel nog steeds in het plezier van dit mooie feest en de afgelopen Sinterklaasintocht in Leeuwarden bewees het draagvlak in de stad: duizenden opgetogen mensen, ouders, kinderen en grootouders zingend, swingend en vrolijk zwaaiend naar Sinterklaas en Zwarte Piet vergezeld door tientallen andere kleurrijk uitgedoste zwarte, correcter gezegd, donkerbruin geschminkte Pieten. Voor al die mensen is het feest dat met die intocht begint de normaalste zaak van de wereld. Met een praktische kant: als kind herken je jouw buurjongen of meisje niet in die vrolijke Zwarte Piet en dat is ook net de bedoeling.

Hertzberger of hooligan mogen zeggen wat ze willen, want dat heet vrijheid van meningsuiting. Dat bij vrijheid verantwoordelijkheid hoort, vergeten ze: vrijheden moet je namelijk iedere dag blijven koesteren. Wie de discussie bewust plat slaat met volstrekt ongenuanceerde standpunten, verlaagt zich tot bedenkelijk niveau en vergroot polarisatie en onrust.  Als je mij wegzet als neonazi of hooligan, louter en alleen omdat ik plezier beleef aan het voor mij doodnormale Sinterklaas-inclusief- Zwarte-Pieten-feest en nog steeds pal achter Zwarte Piet sta, is voor mij de maat vol en wordt wat mij betreft vrijheid van meningsuiting beschaamd en misbruikt.

Friesland is van iedereen

Politici en gewenst politiek correcten helpen elkaar een handje om ons over de streep te krijgen die zij voor zichzelf hebben getrokken. “We” moeten het debat maar met elkaar aangaan klinkt het standpunt- ontwijkend uit Den Haag en tegelijk roept Seegers van de ChristenUnie vanaf z’n politieke kansel dat het maar goed is dat de roetveegpiet gemeengoed wordt. Pardon? Spreek voor jezelf en dring mij niet je mening op als ‘we er maar over moeten gaan praten’.

Ik zie Oeds ‘Culturele Hoofdstad LF2018’ Westerhof tweetend instemmen met Hertzberger. Pardon? Er was toch iets met mienskip dit jaar, met samen, luisteren en diversiteit? Westerhof vertegenwoordigt nog steeds een onafhankelijke culturele organisatie en de vraag dringt zich op of het wenselijk is dat een ‘voorman’ op social media een groot deel van de Friese mienskip lijkt weg te zetten als sympathisant van neonazi’s of scheldende en smijtende hooligans. En waren het niet juist Westerhof cs. die met de F)rede van Fryslân een tijdje terug in de Prinsentuin iedereen opriepen tot dialoog? Een dialoog dan zeker met door hen gewenste uitkomst.

Angst en onmacht

Maarten van Rossum constateerde een week geleden in @Pauwnl dat een meerderheid van Nederland Zwarte Piet nog steeds omarmt, memoreerde dat de veelbesproken figuur geen koloniaal verleden heeft, maar dat we onder druk van tijd en veranderend inzicht in de richting gaan van een roetveegpiet: ook tradities zijn aan verandering onderhevig. Ik deel z’n opinie, hoe verwerpelijk ik het ook vind een land en haar inwoners zo genadeloos het eigen nieuwe gelijk op te willen leggen. Het lijkt voor mij op wraak in de polder. Dat geen politicus daar het gesprek over aangaat, is veelzeggend.

Angst en onmacht regeren. De angst om te benoemen dat je als politicus het gevoel van veel Nederlanders herkent, zonder voor extreem of nationalistisch aangezien te worden. De onmacht genuanceerd uiting te geven aan je twijfels in de wetenschap dat Wilders en Baudet als bokken op de politieke haverkist zitten om er politiek gewin uit slepen. De liberaal (?) Klaas Dijkhof illustreert zijn onmacht door de verworvenheid van het recht op demonstratie als hem het uitkomt, nota bene te willen verbieden. Een onderbouwde en genuanceerd uitgesproken mening van overheid of politiek missen we tot op de dag van vandaag. Hubert Smeets duidt dat heel treffend in zijn column in NRC.

De politiek heeft gelijk: wij moeten het maar met elkaar uitmaken. Politici hebben geen maatschappelijke ballen, louter te veel suggestieve tekst als het hen uitkomt, bijvoorbeeld omdat er verkiezingen naderen. Ik heb mijn keuze al gemaakt en vier Sint & Pietenfeest net zolang en precies zoals ik dat graag wil. Iedereen mag dat van mij blijven doen zonder het risico stenen of ongenuanceerde teksten naar z’n hoofd geslingerd te krijgen of als neonazi benoemd te worden. Het  Sinterklaasfeest gaat voor mij over samen gezellig genieten.

 Wie kent hem niet?

 

 

Jokkebrokkerij van de dag: VVV 2 dicht door gebrek klanten

@LC vanochtend vertelt in een klein bericht over de tweede vestiging van de @vvvleeuwarden aan het Oldehoofsterkerkhof.

Deze tweede vestiging pal aan het plein om de hoek van de Kleine Kerkstraat en dus vol in de loop van toeristen, sluit haar deuren. De reden: er zijn te weinig toeristen!

Beste mevrouw directeur Rinske van der Meulen: u zwetst. Het barst er van de klanten, van de toeristen @LF2018 en wie verder iets wil weten. Al die mensen treffen echter een gesloten deur, want u heeft verzuimd open te zijn als de klant er is. U moet zich schamen voor zoveel jokkebrokkerij.

2018: Gemeente Leeuwarden zet kunstenaars op straat

Leeuwarden beëindigt per eind april een succesvol kleinschalig cultureel mienskipsinitiatief. Kunstenaars moeten uit het Brugwachtershuisje op de Beursbrug. Culturele Hoofdstad is dood, leve de cultuur. Een bittere toost op nalatenschap.

De verbinding tussen ambtenaren en burgers is bedroevend en in tegenspraak met de College- programmatekst “De Kracht van Samen”  met als ondertitel Bouwen aan een sociaal, vernieuwend en duurzaam Leeuwarden. Vier jaar geleden bleef na krachtig protest het Brugwachtershuisje op de Beurs-of Wirdumerpoortsbrug als Kunsthuisje voor kunst en cultuur behouden. Er kwam overleg met de afdeling Vastgoed, er werden afspraken gemaakt, onder andere over het niet-commerciële karakter en de blijvende brugwachtersfunctie. Het Brugwachtershuisje werd een charmante exporuimte voor een toenemend aantal kunstenaars, die ieder een maand lang mogen exposeren, vrijwillig gecoordineerd door Leeuwarder kunstenares en docente Marien Buijs. En zeker voor het hele jaar 2018, het Culturele Jaar van Leeuwarden, staan kunstenaars popelend in de rij. Een mooi mienskipsinitiatief zonder kosten en veel aandacht en waardering.

Kunst tijdens @LF2018 ingeruild voor kapsalon

Nou, die kunstenaars kunnen mooi thuisblijven! Voortvarend hebben ambtenaren de stekker uit het succesvolle initiatief getrokken, de kunstenaars staan zonder pardon op straat. Waarom? Omdat er een heel leuk maar al jaren oud commercieel initiatief is: een kapsalon onder de titel “Kleinste Kapsalon van Nederland’. Zie de Leeuwarder Courant uit december 2015. Verdringing van de kunst door een reeds bestaande kapsalon die met een oud idee graag voor weinig op een A-locatie wil zitten. “Dat kan allemaal zo zijn, maar nu is iemand anders aan de beurt..” zo luidde het antwoord van de ‘Projectleider Binnenstedelijke Projecten’ op vragen van onze kant waarom toch deze ongekunstelde huisuitzetting. Argumenteren is ook een vak.

Armoe troef

De armlastigheid van het Leeuwarder College is zo nijpend, dat een paar euro’s belangrijker zijn dan kunst; helemaal wrang omdat de uitbaters van het Kunsthuisje destijds echt moesten beloven dat van geldelijke vergoedingen geen sprake kon zijn…. Kortzichtigheid en armoe troef dus en als dat de visie weerspiegelt van onze wethouders kunnen we elke vorm van nalatenschap van Culturele Hoofdstad, zo u wilt legacy, op onze blote buik schrijven. Volgens mij barst het van de kappers en kapperszaken in Leeuwarden, maar nee “zo zien wij het niet, want hiermee levert het ook een netwerkfunctie en een poortwachtersfunctie naar bezoekers van Culturele Hoofdstad”. Tja. Zou dat misschien de invulling van sociaal zijn?

Omdat ik nauwelijks kan geloven dat er achter deze ambtelijke treurigheid en desinteresse de rechte rug van een visionair wethouder staat, heb ik het standpunt van het College opgevraagd. Dat antwoordt bij monde van haar Persvoorlichting als volgt: ‘Wij denken dat het nieuwe initiatief  meer dynamiek in de omgeving kan geven terwijl het huidige gebruik meer statisch is. Deze nieuwe invulling is tijdelijk voor de duur van 1 jaar.’ Dynamiek schijnt het nieuwe toverwoord, de kapper zit straks swingend en zwetend op ‘n hometrainer haar clientèle te knippen.

Groots en meeslepend

Soms bekruipt me het gevoel dat het zeker in dit Culturele Jaar vooral groots en meeslepend moet zijn. Dat je geweldig bent als je in The New York Times wordt genoemd of dankzij goede marketing in Duitse bladen verschijnt. Dat bestuurders en politici handenwrijvend hun Twitterkanaal volblazen als hun stad weer eens een zorgvuldig geregisseerde publieksverkiezing op internet prijs wint. Dat als je plots verschijnt op lijstjes en de gezamenlijke marketingorganisatie zich dan op de borst trommelt omdat ze ‘het’ daarvoor doen. Nee, het Kunsthuisje op de Beursbrug vindt u daar niet in terug, niet alle cultuur en kunst is overgoten met gesubsidieerde recordbedragen. Geef mij een miljoen en ik maak het Kunsthuisje op de brug ook groots en meeslepend….Of doe ik dan de kunstenaars en vooral onszelf te kort en rek ik het dan op tot iets dat niet zo is? Inderdaad, ook kunst en cultuur bestaan bij de gratie van diversiteit.

Proces had zorgvuldiger gekund…

Welkom in LF2018, Culturele Hoofdstad van Nederland. Kappers gaan in ons Culturele Hoofdstadjaar voor de kunst, ook al is op elke straathoek winkelruimte te huur en struikel je over de kappersgereedschappen. Teleurstellend en mismoedigmakend is het onbehouwen onfatsoen in dit ‘proces’. Ambtenaren die de stekker uit een goedlopend project trekken, zonder vooraf een gesprek aan te gaan. Pas na zwaar protest, staan ze een onderhoud toe en gaan ze als het heftig wordt ‘intern nadenken’ en doe je wat de gesprekspartners al tijdens het eerste gesprek weten: het besluit zet je gewoon door, zelfs de Afdeling Cultuur aan het Oldehoofsterkerkhof heeft beteuterd het nakijken. Het woord dynamiek zoals door het College omschreven, hebben we in dat gesprek niet gehoord.

Was het Kunsthuisje maar een kudde grote grazers

De ambtelijke dooddoener uit het gesprek wil ik u niet onthouden “…ik ben het met u eens, het proces had zorgvuldiger gekund.” Met ogen open onzinnigheid en ongeïnteresseerdheid rechtlullen blijkt een competentie van aanstormende ambtenaren die geen inhoudelijke antwoorden hebben en dan maar dit versleten cursus-excuus-zinnetje oplepelen. Bah. Een jaren vijftig-houding van ‘wij weten wat goed is voor de stad’. Was het Kunsthuisje maar een kudde uitgemergelde grote grazers in de Oostvaardersplassen, dan zouden zeker meer mensen op de emotionele barricade staan, denk ik terwijl ik dit schrijf.

Dromen van de Kracht van Samen

Menigeen die met enthousiasme en op vrijwillige basis initiatieven in de stad ontplooit, gooit als het zo doorgaat het bijltje er bij neer. We krijgen de nalatenschap die we onszelf wensen, want tegen visieloosheid en onfatsoen is geen kruit gewassen. Ik hoop dat ambtenaren van de gemeente zelf ook een keer De Kracht van Samen gaan lezen en zich afvragen in welke mate zij wel kunnen bijdragen. Tegelijk besef ik dat het hun politieke bazen op het pluche zijn, die dergelijke oprispingen rechtvaardigen. Of worden ze deze keer tegengehouden door de gemeenteraad? Dat brengt dan nog enige dynamiek in de zaak…

Dromen mag toch? Zonder dromen geen kunst, geen cultuur, geen verbinding, geen nalatenschap en geen betrokken bewoners in de stad meer. Maar wat zei Marco Borsato ook al weer over dromen?

 

 

 

 

Mijn treurige gevoel bij de #LF2018-opening

De verwachtingen waren torenhoog, de uitvoering viel mij tegen. ‘n Beetje treurig om het met Maxima te zeggen. Mijn gevoel bij de #LF2018-opening.

Vrijdagavond was een feestje. Het voelde dichtbij, wij van alle leeftijden zaten in kringen in scheepsruimen en huiskamers gespannen en volle aandacht te luisteren. Naar de mijmeringen van ‘t kind aan boord met pake en beppe, luisteren naar ‘t bakje van Beinte. De zaterdagochtend was rustig, op toeristen na. De stad moest nog ontwaken of met andere zaken bezig. In de middag kwam ‘t snel op gang en rondleidingen gevend naar bijzondere plekken in de Kleine Kerkstraat voelde, zag, sprak en hoorde ik de toenemende drukte van heel-dichtbij-mensen tot van-overal-vandaan mensen die zelfs last minute nog een hotel boekten vanwege het fijne gevoel. Het gonsde, hing in de lucht, prikkelde fantasie en portemonnee, de sfeer was opperbest ontspannen, tussen ingetogen genietend en uitbundig uitgelaten, zat aan het einde van de middag iedere gelegenheid waar gegeten en gedronken kon worden gezellig stampvol.

Vertraging

Voor de opening kozen we het plein dichtbij huis, het Hofplein en Gouverneursplein. Ik begreep niet waarom we stonden te wachten, het zou toch om 21.15 uur beginnen? Maar ach, de stemming was ondanks het waterkoude nat om onze hoofden opperbest, vermaken kunnen wij ons wel. De vertraging voor lief nemend, begon het, pal boven onze hoofden en om ons heen; de aankondiging ontging me, de man en z’n geluid waren er, maar de tekst kwam niet door.

Het programma ging door tot het klaar was. Ik zag prachtige animaties en overgangen, ervoer muziek, zag mensen, beweging, kleur, tekst, beeld. Het had vast prachtig kunnen zijn, maar ik miste spanningsopbouw en apotheose. Ik zag Nynke wel, maar het geluid was nog steeds bar slecht of niet synchroon en dan valt er weinig te apotheosen. Iris ging ook zingen en frunniken aan een oortje, het geluid klopte niet, dat had ik al gezien en gehoord. Het leek net zo’n slecht in het Duits nagesynchroniseerde film, zoals je dat vroeger nog wel zag.

Angela en Erik

Toen de rest van ons fijne gezelschap na ‘n goed glas en dito gesprek huiswaarts toog, gingen we er aan de keukentafel voor zitten: de opgenomen tv- registratie. Ik begreep wat werd beoogd, maar bijster boeiend was het niet. Beter geluid, dat wel, zo had ik het niet gehoord op het plein. Frits Sissing heeft me nooit kunnen bekoren en die mening hoef ik ook nu niet bij te stellen. Waarom we Angela Flikken Schijf plotseling Mata Hari laten volgen begrijp ik niet, noch waarom Erik de zingende schaatser Hulzebosch in beeld verschijnt. Nee, zulke uitzendingen gaan zelden over de inhoud, over waar het over zou moeten gaan. Het gaat over kijkcijfers en die zijn, zo lees ik vandaag, uitgekomen op 847.000. Betere sterren geven meer resultaat, dus waarom waren die niet ingehuurd? De provincie twittert vandaag: “40.000 bezoekers en 847.00 tv- kijkers. Drukke start van een mooi jaar.” Het enthousiasme spettert er vanaf. Het bezoekersaantal had ik op basis van diverse uitspraken eerder deze week publicitair al vermoed, zo ergens tussen de 30 en 50.000…

De twitteraars

Ik mis de juichende fijne tweets van vaste twitteraars als burgemeester Crone, cultuurliefhebber Feitsma en ondernemend bestuurder Deinum. Iedere dag twitteren ze er vrolijk op los, zeker over Culturele Hoofdstad en gelijk hebben ze. Gisteren hadden ze hun slimme telefoons thuis laten liggen. Da’s of een beetje dom om het met Maxima te zeggen als je zoveel volgers hebt in een breed bestuurlijk netwerk of een gemiste kans om dezelfde reden. Ik weet het niet, misschien hadden ze het te druk op het officiële feestje. Vind ik ook treurig. Je weet dat het bobo wordt, maar hadden we het vanwege iepen mienskip niet één keer anders kunnen doen? Hadden we niet gewoon moeten zorgen dat minstens de helft van de genodigden ‘de Friese mienskip’ was geweest? En waarom waren de 2018- businessleden niet genodigd, dat was toch de afspraak?

Legacy

Was ik decor in een tv-uitzending? Dat kan een keuze zijn, maar zorg dan dat alle andere 16 miljoen niet- aanwezigen op z’n minst een wa-wa-waanzinnige uitzending hadden gezien, gekluisterd aan de buis, tranen trekkend met Nynke door ons onvergetelijk mooie en inspirerende landschap, verlangend meekijkend met Syb of, en, ach, televisie kan zo mooi en betoverend zijn.

Watergek en kennisrijk

Zo’n gelikte promofilm als aanloop naar de hoopvolle openingsregistratie. Ideaal decor dat Friesland van ons, met haar geweldige omgeving in combinatie met sfeervolle dorpen, machtig fijne steden, heerlijke historie en realiteit van watergek, waterrijk en waterkennisrijk land tussen werelderfoed Waddenzee, werelderfgoed Woudagemaal en prijs winnende watertechnologie en andere prachtige, zeer diverse, waardevolle mkb- bedrijven. Inderdaad, dan moet je om te beginnen Frits Sissy thuis laten en zelf een ijzersterk script schrijven waar de inhoud van af spat. Hoe kunnen we ooit anders legacy creëren? Of past die gemiste kans in mijn beeld van afgelopen week van allerlei bedrijven die van vooral te ver hier zijn gekomen om aan ons openingsfeestje uitvoering te geven? We hebben toch echt alles zelf in huis om dat te doen? Legacy begint met iedere dag zo goed en maximaal mogelijk concreet invulling geven aan het bijdragen aan je eigen economisch fundament. Ergo: koop vooral lokaal en regionaal in!

Iepen mienskip en het succes van dit Culturele jaar zit in wat wij met z’n allen bedenken en doen, mogelijk maken naar en voor elkaar en goed uitvoeren. Wij maken dit jaar, zo iepen moeten we zijn. En als we het niet doen of het momentum missen, zit dat misschien in onze cultuur.

 

@LF2018: van Leeuwarder pleinen naar Allingawier

Allingawier: de verfrissing van het weidse Friesland, charme van Friese dorpen aan het water, varend erfgoed naast ‘t bruggetje. Van opening op de Leeuwarder pleinen tot het Friese Museumdorp Allingawier: mijn cultuur @LF2018. 

Het landschap is het landschap waar ik ooit verliefd op werd, zeilend en bomend tussen rietkragen van dorp naar dorp. God verdween volgens Geert Mak ondertussen uit Jorwerd en waterkantse rietkragen ondergingen in dezelfde tijd hun lot, weggedrukt door toenemende recreatie en pragmatische beslissers die dol bleken op het stapelen van basaltblokken. Gelukkig keert het riet steeds weer vaker terug tussen de blokken. Het tempert de harde kanten van het gestapelde, het verfraait m’n blik op de wereld, het wuift me toe, buigt het hoofd in harde wind en blijkt iedere keer weer ongeknakt overeind te kunnen komen. Veerkracht.

Dit weekend opent LF2018, Culturele Hoofdstad. Al dagen wordt er om me heen gebouwd, gerepeteerd, belicht en het openingsweekend is gesprek van de dag. Gisteravond genoot ik van het luisteren naar verhalen op tal van plekken in de stad die mijn stad is. De stilte om te luisteren ervaar ik niet iedere dag, zo middenin mijn stad. Onderweg van hartje Leeuwarden naar een keukentafelgesprek over windmolens passeer ik Allingawier en besluit er daarom op de terugweg te stoppen om te genieten in het Museumdorp dat het verhaal van Friese voorvaderen verteld als onderdeel van de Aldfears Route. Een kwartiertje luisteren naar de stilte van dit moment in de stegen, te staren op het bruggetje en de Friese weidsheid te ervaren met het varende erfgoed aan de wallekant met even verderop rietkragen die niet gehinderd door basaltblokken tot wasdom zijn gekomen.  Aan het nieuwe restaurant wordt de laatste hand gelegd, historie blijkt een springlevende idylle. Ook Allingawier is klaar voor 2018.

Terug in de schoot van de hoofdstad laveer ik tussen kabels en het podium voor de Harmonie, het skutsje ligt verlicht te wachten op haar hoog bezoek voor vanavond. Zouden al die geëerde gasten wel eens van Allingawier gehoord hebben?

 

 

 

 

@festivalsider @LF2018: slappe hap!

@LF2018 krijgt een nieuwe baas. Lieven Bertels vertrekt om z’n volgende carrièrestap te maken. Ik ben verbijsterd door de lauwe reacties, niet door z’n vertrek. Blog uit het hart.

@festivalsider Lieven Bertels, artistiek en zakelijk directeur van Culturele Hoofdstad @LF2018 stapt op, omdat hij een andere en uiteraard veel betere baan met veel meer prestige kan krijgen. Hij gaat weg voor het project waarvoor hij speciaal is ingehuurd, ook maar begint. Juist de gezamenlijke beleving van dat bijzondere project van een heel jaar lang, die culturele en economische apotheose waar jaren voor is gewerkt, dat is toch wat je wilt, waar je met alle trots in je donder juist bij wilt zijn? Nee, weggaan is ingecalculeerd lees ik, want z’n contract loopt kennelijk tot 31 augustus 2017. Als dat inderdaad zo is, vind ik het ‘bijzonder’ dat je als Raad van Toezicht accepteert dat zo’n man in die positie dat contract heeft mogen tekenen.

De reacties in de @LC van gisteren zijn vooral positief. Ach, vervelend, maar ja, het werd toch tijd voor een zakelijker iemand. Ach, het hoort er bij, een culturele hoofdstad verslijt nu eenmaal een paar directeuren. Ach, het artistieke programma is toch al klaar. Eerlijk is eerlijk, die Bertels krijgt er toch een geweldige baan voor terug joh, hij mag een fonds leiden waar miljarden in zitten!

Wat een politiek gelul, excusez- moi.! Hoe zit het met het beroemde, al dan niet zelf verklaarde Friese dna van loyaliteit, van aanpakken, je werk doen en het afmaken, ook al is er tegenwind, storm en regen? Gedeputeerde @sietskepoepjes vind het wel best zo, en dat Tjeerd van Bekkum nu de zaak gaat leiden, schijnt belangrijker dan het vertrek van Bertels.

@festivalsider Lieven Bertels is niet meer of minder dan een behendige passieloze carrièremaker, een calculerend ingestelde jobhopper die naar z’n eigen hartje en bankrekening luistert, bereidt is de hele boel bij elkaar te lullen om een goede positie te krijgen, en ja, als dan de volgende baan zich aandient en je kunt er contractueel juridisch onderuit, dan kun je probleemloos weg…Dit is natuurlijk de droombaan die maar eens in je leven voorbijkomt, die laat je niet schieten, dat begrijpt iedereen toch? Zo’n man van culturele statuur gun je toch z’n droom?

Ik niet. Ik vind Lieven Bertels een slapjanus, een vent zonder ruggengraat. Wat dat betreft is het beter dat hij vertrekt. Persoonlijk had ik hem liever met pek en veren door de poorten van de Blokhuispoort de gracht in gejast, maar dat zal contractueel niet mogen en is bovendien milieuvervuilend. Dag Lieven, succes hoor jongen!

Ik hoef hier niets te zeggen over Bertels’ natte fondsendroom, want @Jantienlc blijkt een prima fileermes thuis te hebben, las ik glimlachend bij de zaterdagse koffie in Sneon & Snein @LC.

 

Bauke en Jacob van It Moaiste fan Fryslân missen de boot

Architecten Bauke Tuinstra en Jacob Borren van It Moaiste fan Fryslân verdienen een pluim omdat ze ons aan het denken hebben gezet over Friesland en toch missen zij de boot. Een goed initiatief verdient een puike aanvulling. Dus beste Bauke en Jacob, beste juryleden Jannewietske, Claudy, Cilly, Jan en Sandra,

We leven, wonen, werken in de mooiste en meest waterrijke provincie van ons land. We dromen water, we hebben water omarmd en opnieuw uitgevonden. Steden, dorpen en gemeenschappen zijn ontstaan aan en dankzij water omdat het de verbinding vormde voor mens, dier en goederen. Er is vrijwel geen spoortje provincie waar het water niet haar sporen heeft nagelaten, landschappen heeft gevormd en ons, bewoners heeft beïnvloed.

Watertechnologie en Woudagemaal

Van het voormalige zilte nat van de aloude Middelsee tot meanderende sloten en wateren die we in de loop der eeuwen hebben rechtgetrokken omdat dat we meenden dat het de vooruitgang was, dat water heeft u benoemd en in uw selectie gewaardeerd en da’s mooi om te zien. We zijn de provincie met ‘s lands meeste gemalen, duizend in getal en we hebben water tot technologie en economische pijler gevormd en met het Leeuwarder Centre of Expertise Water Technology met onder andere Wetsus en Wateralliantie water tot thema van nieuwe internationaal te vermarkten kennis gemaakt.

Iconisch verheft zich onderwijl het Woudagemaal aan de oevers van het IJsselmeer bij Lemmer. Aangedreven door oude vertrouwde technologie van machtig stoom ons reddend als het water ons, onze voeten en onze landbouw te dol wordt en geflankeerd door een architectonisch fraai vormgegeven bezoekerscentrum waarmee dit Unesco Werelderfgoed en het verhaal van onze Friese watergeschiedenis prachtig tot z’n recht komt en dus had minstens dit gemaal ook in uw selectie moeten staan.

Bevroren water en beurtvaart

U en wij bewieroken de Elf Steden, die slechts de befaamde elf zijn als het verbindende water bevriest en schaatsende bikkels in alle vroegte starten om ons en de rest van Nederland haar mooiste schaatsevenement te schenken. En als het water dan weer ontdooid en het seizoen daar is, gaan we varen, zeilen, suppen, roeien, kanoën, met bootjes op vakantie en genieten we (sloep)varend van steeds meer en mooiere routes langs de fraaiste, oudste en natuurlijke landschappen en monumentale en hypermoderne gebouwen aan ‘t water. Die rijke watersporttraditie van pleziervaart raakt natuurlijk direct die andere exponent van beeldbepalend voor waterrijk Friesland en Friese historie en cultuur, de oude beurtvaart, de visserij en ander noest en zwaar leven en werk op en over water en dan mag ik in deze adem gerust ook het skûtsjesilen noemen.

Of het professioneel is en was of voor het plezier, alles dat het begrip boot is, bracht in de voorbije eeuwen een rijke cultuur van ontwerpen, bouwen en varen in Friesland dat zich zo mooi manifesteert aan het water. Niet voor niets is ook nog eens juist hier het fenomeen zeilschool tot ongekende hoogten gestegen, waardoor wij generaties Nederlanders leerden zeilen, die daarmee ambassadeurs van onze provincie werden. Alles bij elkaar vormt alles dat vaart een zeer diverse, omvangrijke pijler onder onze Friese historie, onze cultuur en onze economie met veel lokale kennis en werkgelegenheid en internationale uitstraling en vermaardheid.

De boot missen, is ‘m ontkennen

Dus waarom, beste bedenkers en juryleden, mist uitgerekend u de boot? Waarom heeft u niet voorgesteld dat het Moaiste fan Fryslân op z’n minst vertegenwoordigd had moeten zijn in een (type) schip, een jacht, een boot, als metafoor voor alles dat zij vertegenwoordigt? Of dat ‘n skûtsje moet zijn, een Lemster aak, Zestienkwadraat, tjotter of het Statenjacht, ik had met waardering uw keuzes kunnen billijken, wetende dat kiezen wreed kan voelen.

Bied de ruimte om het object ‘boot’ toe te voegen aan uw lijst, want zelfs als toevoeging of suggestie naar ons heb ik het niet kunnen ontwaren. Laat LF2018 naast alles ook een watercultureel jaar zijn waarin schepen, boten en jachten, hun betekenis, herkomst en toekomst voor Friesland als vanzelfsprekend niet ontbreken!

Laat weten welke boot u mist:

Tjotter van Holtrop van der Zee, Joure

De tjotter Albert en Nelly, in 1891 gebouwd door Eeltje Holtrop van der Zee in Joure.