Kappen, verwachten, lachen

Burgemeester Buma nodigt de gemeenteraad uit voor een gesprek over verwachtingspatronen en toont gebrek aan empathie. Tegelijk heeft het College een nieuwe redenatie over bomenkap die de beweegbare Prins Hendrikbrug mogelijk maakt. Het wordt nog lachen dit jaar. ‘n Terugblik op week 38.

Het gedoe rond de aanwijzing van een gedeelte van het Vliet als overlastzone, leidt tot veel vragen van de gemeenteraad. Chef veiligheid Buma spreekt lovende woorden. “Wij hebben ons aan de regels gehouden. Maar uw vragen zijn legitiem.” Goedemorgen, wat een schreeuwend gebrek aan empathie. Lekker begin!

Bomen zijn noodzaak

In het Middelzeegebied horen geen bomen lees ik #LC , zo blijkt uit een nieuw bestemmingsplan. “Omdat er geen bomen in dit open gebied horen.” Inderdaad, op zee groeien geen bomen. Het College stapt met deze redenering over de noodzaak heen om juist voortvarend verder te gaan met vergroenen van de leefomgeving. Meer bomen zijn in iedere stap naar een klimaatneutrale, duurzame wereld een noodzakelijke toevoeging (*1), dus vasthouden aan wat er ooit was, klinkt verre van logisch. Ik vind het trouwens prima, want met deze argumentatie is de stap naar realisatie van de beweegbare Prins Hendrikbrug hartje Leeuwarden slechts een kleine moeite. Een vaste brug, zoals de huidige PH- brug, heeft namelijk nooit ergens in Friesland gelegen voor de behoefte ontstond om makkelijker aan de overzijde van het water te komen, dus waarom zou je nu nog die beweegbare brug blokkeren?

Het lachen vergaat ze wel

Lachgas leidt regelmatig tot crisis, ook in het verkeer. Omdat steeds meer mensen de maximale vrijheid opeisen om te doen wat zij willen, maar zich steeds minder daarvoor willen verantwoorden en de huidige wet weinig mogelijkheden biedt tegen verkoop en gebruik van lachgas, zijn Leiden en Leeuwarden in last.

Wij hebben een gemeenteraad die niet durft te besluiten en dus kiest voor een onderzoek. Allerlei gemeenten elders hebben dat al gedaan, maar nee, wij in Leeuwarden houden er van het wiel uit te vinden. Als na enkele tienduizenden euro’s onderzoekskosten blijkt dat een totaalverbod niet kan, en blijkt dat het nu alleen deels (bijvoorbeeld tijdens evenementen) kan via de APV maar dat zoiets tegelijk lastig is te handhaven, vergaat ze het lachen wel. Alleen met hele strikte handhaving kun je ietsiepietsie bereiken. En laat handhaving het zwakke punt zijn van gemeente Leeuwarden, dus zelfs een beperkt verbod wordt een lachertje. Wachten dus op een landelijk algeheel verkoopverbod aan consumenten en daar wordt al aan gewerkt. Onderzoek is overbodig.

Loze woorden?

Burgemeester Buma sprak legendarische woorden tot de raad: ,,We zullen samen moeten kijken naar wat we van elkaar verwachten als het gaat om informeren.” Spijker op de kop. Dat is in de kern waar het al lang mis gaat: informeren. Niet alleen de gemeenteraad loopt daar vaak tegenaan, ook burgers van Leeuwarden ondervinden dat dagelijks. Omdat bestuurders en ambtenaren van alles zeggen te willen en te verwachten van burgers, maar vergeten dat alleen al het uitspreken van die wil en verwachting een diametraal andere in- en opstelling van zichzelf vergt. Zolang dat niet drastisch verandert, zijn ook dit loze woorden.

Beste burgemeester, kunnen wij ook met u in gesprek over wat wij van u en uw ambtelijke dienst verwachten? Vrij naar #Gers Pardoel. Neem ons mee. Samen komen we verder.

(*1): Zie: https://www.volkskrant.nl/wetenschap/onderzoek-herstel-van-bossen-is-in-theorie-genoeg-om-opwarming-van-de-aarde-te-keren~bfc9d008/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

Ontwikkeling WTC: belastinggeld financiert leegstand

Het WTC- gebied en het nieuwe Cambuurstadion staan in de schijnwerpers. De gemeenteraad is aan zet: hoe kijkt zij aan tegen de majeure uitbreiding van winkel- en horecaoppervlakte die zo behendig is vervlochten met de bouw van het stadion? Het toverwoord “Cambuur” lijkt een kritische weging van de planontwikkeling in de weg te staan. Toch betalen wij er de rekening voor.

De planologische ontwikkeling van het WTC- gebied is gevoed door de wens van een nieuw Cambuurstadion en komt voor decennia vast te staan. Die wens staat een nuchtere weging tussen maatschappelijk en privaat belang in de weg. Het belang van een nieuw Cambuurstadion is iets heel anders dan gebiedsontwikkeling vol detailhandel, leisure en megahoreca. De projectontwikkelaars voelen het wensdenken voor een nieuw voetbalstadion heel goed aan en weten dat de koppeling van stadion aan hun wensen de kans van slagen voor het geheel vele malen groter maakt. Het is aan de gemeenteraad scherp het onderscheid te blijven maken, want zij -en daarmee de stad- betaalt een deel van de (maatschappelijke) rekening. De noodzaak om duurzamer te denken vraagt om stevige reflectie op de plannen. Want met de kennis van nu, doe je morgen niet meer wat je gisteren misschien nog wel zou doen. ,,De bal ligt op de stip”, zei burgemeester Crone hoopvol in z’n nieuwjaarstoespraak. ,,We hebben een lange aanloop genomen, dus is het tijd de bal in te schieten.” De vraag is wel hoe verwoestend de bal is die de raad geacht wordt in te schieten.

Ik heb eerder mijn twijfels geuit over het nieuwe Cambuurstadion, maar de tijd maakt verzet zinloos. Het Cambuurhart van een deel van Leeuwarden en de intensiteit van de Leeuwarder politiek om dat geel- blauwe hart te behagen, is zo groot dat een goed gesprek over nut, noodzaak en wenselijkheid van een nieuw stadion op een andere locatie dan de huidige, verleden tijd is. Een nieuw voetbalstadion bouwen is echter iets anders dan met inzet van miljoenen belastinggeld de stad op te zadelen met duizenden meters overbodige winkel- en horecaruimte.

Bouwen voor de leegstand

We weten dat voor Fryslân een verdere daling van het inwoneraantal is voorzien, ook al groeit studentenstad Leeuwarden nog even. Het gemiddelde inkomensniveau ligt in heel Fryslân onder het landelijk gemiddelde en dat cijfer is met 12 tot 14 procentpunten het meest negatief in dit deel van de provincie, het gebied inclusief Leeuwarden; het in de afgelopen jaren al fors toegenomen winkelmeters veroorzaakt meer en meer leegstand en afstemming tussen gemeenten over de invulling van de “retail” in de provincie is noodzakelijk. (Uit: Koopstromenonderzoek provincie Fryslân 2017. ) Dat zijn interessante gegevens op het moment dat de lokale overheid Leeuwarden met beoogde geldelijke steun van provincie Fryslân investeert in de combinatie van voetbalstadion met detailhandel.

Gemeente faciliteert kannibalisme

Leeuwarden geldt als koopstad van Fryslân vanuit een traditionele detailhandelsvisie. In de toekomst van de retail gaat het echter over verdere afname van het totaal aantal vierkante meters, over meer diversiteit en verschuiving, meer beleving en mengvormen, over verdere schaalvergroting en vooral over de effecten van technologische ontwikkeling, online koopgedrag en gevolgen zoals toenemende 24- uurs distributie. In het Koopstromenonderzoek en in veel andere retailvisies, is een ding heel duidelijk: er zijn al jaren te veel meters winkeloppervlak en iedere uitbreiding gaat ten koste van het bestaande. Bij het WTC komt meer dan 20.000 vierkante meter extra winkelruimte. Dat gaat ten koste van winkelruimte elders in de (binnen)stad. Dat betekent dat de gemeente bouwen voor de leegstand faciliteert.

Voor de voorziene meters mega- horeca op het WTC geldt hetzelfde: de grenzen aan de groei zijn bereikt, dus wat wil je als gemeente mogelijk maken? LF2018 was een eenmalig groots feest in economisch en dus ook horeca- opzicht. Nieuwe, grote horecazaken aan de rand van de (binnen)stad, zullen echter kannibaliserend werken, omdat het aantal mensen dat er komt, nu niet bepaald toeneemt, eerder af. Faciliteert de gemeente dat omdat “we” een nieuw Cambuurstadion willen; wat heeft het een met het ander te maken? De projectontwikkelaars hebben het al vaker gezegd in dit dossier: het één kan niet zonder het ander en gaat het één niet door, komt er geen stadion van Cambuur. Dat is slechts hun wens, want maatschappelijk zijn die winkelmeters onwenselijk en is het heel ongezond te sturen op de angst dat “we” anders geen nieuw stadion “krijgen.” Dat mag jij dan als volksvertegenwoordiger uitleggen, lijken ze te willen zeggen.

Raadsleden hebben verantwoordelijkheid

Duurzaamheid en circulaire economie zijn begrippen die je zelden leest in beleid over detailhandel of hoort in de retailbranche. In Leeuwarden gebruikt het college die woorden als het haar uitkomt, maar in planologie en retail- ontwikkeling zie ik het nog niet terug. Vreemd voor een stad die zegt zoveel duurzame ambities te hebben. Tegelijk ook niet vreemd, want detailhandel en retail in brede zin, zijn bij uitstek exponenten gebleken van economische groei: het dogma van kopen, kopen en nog meer, nog vaker, sneller en goedkoper kopen. Zoals ik vorige week schreef in mijn #container-blog: het kan, dus het moet.

Raadsleden zijn behalve mede- beleidsmakers ook consumenten en hebben dus een stevige verantwoordelijkheid. Wat maken zij mogelijk met die extra vierkante meters winkelruimte en horeca, of, wat verwoesten ze? Voor wie doen ze dat? Hoe sociaal- economisch duurzaam is dit voor de stad, haar inwoners, bestaande bedrijven, hun personeel en ons leefmilieu?

Duurzaam ontwikkelen

Er kunnen nog veel vragen worden gesteld bij de ontwikkeling van het WTC winkelgebied. Hoeveel ruimte en hoeveel belastinggeld wil de gemeenteraad van Leeuwarden bieden aan niet-duurzame en kannibaliserende winkel- en horecameters? Is er zoals in 2017 in het Koopstromenonderzoek van provincie Fryslân duidelijk geadviseerd, overleg geweest inzake detailhandel ontwikkeling met andere gemeenten en wat zijn de uitkomsten? Hoe graag faciliteert de gemeenteraad veel meer extra autoverkeer met alle overlast voor de omgeving? Hoe graag wil je meewerken om een deel van de binnenstad die je met z’n allen zo bejubelt, gestaag af te breken met behulp van belastinggeld? Hoeveel zijn alle andere bouwmarkten, meubel, woninginrichtingszaken en wijkwinkels je waard? Wie zet onder al die overbodige vierkante retail, bioscoop en megahorecameters met gevoel en urgentie voor deze tijd van klimaatdenken, duurzame ontwikkeling en gezond financieel beleid zijn of haar handtekening? Het argument dat de tijd voor Cambuur dringt is ongezond. Het stuurt op angst in plaats van rationele overwegingen voor een duurzame stad.

De wens voor een nieuw Cambuurstadion mag niet als argument gebruikt worden om het WTC- gebied in de voorgenomen richting te ontwikkelen. Deze ontwikkeling is financieel en maatschappelijk kostbaar: miljoenen van de stad gaan straks ten koste van onze (binnen)stad, van onze leefomgeving en een meer duurzame toekomst. Met de kennis van nu en de snel toenemende relevantie van duurzamer denken, moet het plan ten aanzien van de vele meters extra commerciële ruimte serieus worden heroverwogen. Want wat goed is voor de portemonnee van vastgoed- en projectontwikkelaars, is niet automatisch goed voor Leeuwarden.

Fletcher-files (4) Gemeenteraad, trap op de rem. Red het Raadhuisplein!

Het beoogde Fletcher- restaurant op Raadhuisplein 23 met links het fraaie Quartier d’Hiver.

Natuurlijk moet de binnenstad niet op slot! Rumoer op het Raadhuisplein gaat over ongebreidelde overkill aan horeca en eenzijdige invulling van de binnenstad. Genoeg is genoeg, de gemeenteraad kan nu nog op de rem trappen: de vergunningen aan Fletcher zijn nog in voorbereiding. Red het Raadhuisplein! 

De stad van vroeger was een stad waar gewoond, gewerkt en geleefd werd. De stad groeide na WO- II en we gingen grootschalig wonen in nieuwe, moderne wijken en het werken verhuisde omdat de  vervuilende productie en mechanisatie niet meer kon en mocht in binnensteden. Dat gaf een sterk toenemende aandacht binnen de stadsgracht voor en met detailhandel: binnensteden werden in hoofdzaak winkelgebied. In deze volgende tijd van technologisering, neemt de overmatige groei van het aantal winkels in de binnensteden weer af en verhuizen grote merken naar de randen zoals de Centrale. Wonen in de binnenstad wordt bevorderd en het aantal horecazaken en terrassen groeit sterk, met daarbij horende massieve verkeersstromen. De balans raakt verstoord en ook Leeuwarden blijkt geen visie te hebben op stadsontwikkeling. Een ontwikkeling die veel sterker gericht zou moeten zijn op versterking van het sociaal- economisch fundament en duurzame leefbaarheid. Geef ruimte aan de binnenstad die zoveel ruimte en kansen kan bieden aan andere, nieuwe, kleinschalige werk- en mengfuncties met ambacht, vakwerk, kunst, cultuur en praktisch onderwijs. Herstel de balans van de binnenstad, koester de Leeuwarder vorm en schaal.

Toegevoegde waarde voor allen of gewin van de enkeling

Horeca is niet het zaligmakende allesomvattende antwoord voor een leefbare, levendige en duurzame binnenstad. Ik heb er op niets tegen, maar iedere eenzijdige invulling leidt op termijn tot armoede. Een blik op de functies van de stad van weleer en de tijd die we ooit namen om tot goede en mooie gebouwen te komen in combinatie met het huidige inzicht in gebruik en hergebruik van materialen en aandacht voor lokale kansen, levert interessante opties. Het is tijd geworden na te denken over de toegevoegde waarde van een anders, meer duurzamer ingerichte omgeving in plaats ongebreidelde ruimte aan financieel gewin voor krachtige enkelingen.

De plannen van Fletcher, mede mogelijk gemaakt door onze gemeente als we de akte van levering lezen, voorzien niet alléén in uitbreiding van het hotel van 28 naar 70 kamers. Behalve de haast die Fletcher heeft om op het laatste moment voor LF2018 nog alles vergunningstechnisch te regelen, omvat het wensenlijstje een megaterras op het Raadhuisplein plus een nieuw restaurant, terwijl het bestaande Us Heit overeind blijft. In de verkoop van de oude Parnaspanden is door Fletcher bovendien een eerste recht van koop bedongen voor zowel de huidige hotelpanden Raadhuisplein 27 en Hofplein 29 als voor de daarachter liggende voormalige Gemeenteschool voor jongens aan de Sint Anthonystraat.

Koester kleinschaligheid, kies voor kwaliteit

Wat een aantal omwonenden verontrust, is de gedachte aan het honderd meter lange megaterras voor alle Fletcherpanden langs en het nieuwe Fletcher- restaurant op Raadhuisplein 23, pal naast het zo zorgvuldig gerestaureerde Quartier d’Hiver uit 1722. De overvloed van horeca, de toename van meer bezorgend vrachtverkeer en nog meer afvalcontainers en vuilniswagens op het plein, staan haaks op particuliere belangen en van bewoners in deze monumentale omgeving. Waar is de aandacht van de gemeente en de reflectie op de schoonheid, kwetsbaarheid en waarde van de eigen omgeving? Wat voegen een nieuw restaurant en honderd meter terras op deze locatie toe, behalve dan financieel voor een paar mannen in Nieuwegein?

Beste gemeenteraad, nu u nog zit waar u zit, kunt u het College vertellen dat u deze Fletcheriaanse plannen te veel van het goede vindt. De vergunningen zwerven nog in voorbereiding op een paar ambtelijke bureau’s en zijn nog niet vergeven. Het is aan u, trek aan de bel! Koester de kleinschaligheid van uw binnenstad en kies voor kwaliteit.

Lees ook: Fletcher-files 1, Fletcher-files 2 en Fletcher- files 3.

Help de binnenstad! We zijn het allemaal…

Vanavond houdt Wijkpanel Binnenstad een Bewonersconferentie, omdat ze wil weten hoe bewoners de binnenstad beleven. Ik kan er niet bij zijn, dus maak ik als ondernemend binnenstadsbewoner mijn bijdrage alvast openbaar. Want de binnenstad, dat zijn wij allemaal. Hulp is dringend gewenst. 

Leeuwarden heeft een aantrekkelijke binnenstad. Veel mensen die hier voor ’t eerst komen, zie de Tadema- tentoonstelling, zijn verbaasd en aangenaam verrast: een fijne constatering en een waardevol, belangrijk uitgangspunt voor beter beleid, uitvoering en handhaving.

Veel mensen willen iets met en van onze binnenstad. Als bewoner, consument, genieter van terrassen, ouder die ’n kind naar school brengt, ondernemer in welke vorm dan ook, uitbater, pandeigenaar, student, festivalorganisator- of bezoeker, toerist, leverancier, pakketbezorger, coffeeshopbezoeker. Iedereen heeft z’n belang en vindt dat zijn (wisselende) belang prioriteit moet hebben op de paar vierkante meter die het dorpshart Leeuwarden groot is.

De druk op sommige straten is groot

Ik woon, werk en leef er middenin, bewust en met veel plezier. Ik volg de spanning tussen prioriteiten en de spagaat van bestuurders die hun belang hebben om Leeuwarden beter, mooier en bewuster te maken. En dat doen ze met verve, het mag gezegd.

Waarom deze oproep? Omdat ik vind dat er zaken mis zijn en niet goed worden aangepakt. De druk op bepaalde straten is deels heel fors, of het nu de Bagijnestraat is, Willemskade tussen Beurs en Prins Hendrikbrug of andere plekken. Met hoge snelheid rondscheurende auto’s en scooters, soms gepaard met dreunende muziek, asociaal geparkeerde auto’s, vernielingen, machtsvertoon, drugshandel- en bijbehorende criminaliteit: sociale, verkeers- en parkeeroverlast. Het is zichtbaar, voelbaar en hoorbaar.

We redden het zo niet

Naar mijn overtuiging en ondanks initiatieven en inspanningen wordt het niet beter, omdat wij geen consistent handhaver willen zijn en het probleem omvangrijk is. Toch zijn er veel positieve redenen om meer, sneller en effectief in te grijpen. Omdat er veel belangstelling is voor goed wonen in de binnenstad, omdat meer inwoners meer en vaker willen genieten van alles dat de binnenstad biedt, omdat ondernemende mensen prachtige plannen hebben, omdat meer mensen Leeuwarden willen ontdekken en hier naar toe komen. Maar we komen er niet met bordjes 30- kilometer aan de rand van de binnenstad en een enkele handhaver of politieagent in de auto of op straat, hoe jammer ik dat ook vind.

Gemeenteraad, keer het tij

Ik doe daarom een beroep op met name de gemeenteraad om  een ieder die de binnenstad lief is, er trots op is, er wil wonen, wil verblijven en er geld verdient, te helpen met betere en concrete oplossingen. Oplossingen komen voort uit visie, gestoeld op kennis en inzicht. Denk mee, doe mee. Zoals het nu gaat, gaat het niet goed.

Wij hebben u, gemeenteraad, nodig het tij te keren en niet alles maar te hoeven accepteren. Laten we het doen omdat het om onze binnenstad gaat waar kwaliteit mag en hoort te tellen. Laten we het snel doen, zodat we daar zelf heel veel plezier en profijt van gaan hebben. Net als inderdaad, de bezoekers van onze Culturele Hoofdstad waar we graag zo trots op willen en kunnen zijn.

 

 

Sam Westra en de spagaatmannen

De motie van D66 en FNP in de Leeuwarder gemeenteraad van gisteravond 6 maart heeft het niet gehaald. Geen intrekking van de aanbesteding, de kans dat Sam Westra de Groene Ster- schaapherder blijft, lijkt verder weg dan ooit. Toch vertrouwt de meerderheid van de raad erop dat wethouder Douwstra zich maximaal inspant om binnen veertien dagen met een voor alle partijen goede oplossing te komen. 

De meeste politieke fracties zijn het met elkaar eens dat aanbesteding van levende have niet de bedoeling kan zijn. Er komt bij dat al een paar jaar bekend is dat van dergelijke aanbestedingen vooral de kleine zelfstandige schaapsherder in Nederland de dupe is en dus komt het College daar in mei met een notitie over. Dat het daarna anders en waarschijnlijk beter zal worden, is aannemelijk.

Als je het daarover al eens bent en als je begrijpt dat er maatschappelijk onrust is over gevoerd beleid & besluit, waarom grijp je dan nu niet in bij deze (nog niet afgeronde) aanbesteding? Omdat als je dat doet, je tegenstanders meteen tekeer gaan over “het veranderen van spelregels tijdens het spel.” Die verandering betekent voor raadsleden en bestuurders in kwestie een flinke portie onzekerheid, twijfels blootgeven is lastig.

Volle bak

Twee partijen geven hun twijfel en begrip voor maatschappelijk onbehagen bij monde van D66 voorvrouw Hilde Tjeerdema vorm in een heldere, standvastige motie met dito argumenten. Tegenstanders zien geen schapen maar beren en vinden het geen goed plan, want ‘we’ lopen het risico van claims en het komt Sam Westra niet ten goede. Nee, spelregels mogen niet worden veranderd, hoor ik uit onder meer de CDA- raadsliedenhoek, want de overheid moet betrouwbaar zijn…Dan is er in ons politieke bestel nog iets als het coalitiebelang. Wanneer gaat welke partij binnen de coalitie op welk moment en in welke kwestie meer of minder druk uitoefenen op een eigen of andere wethouder in ‘jouw’ college, hoe zwaar weegt wat?

In het debat gisteravond speelde het allemaal. De meerderheid lijkt het met elkaar eens, maar gaat niet zover dat ze de motie van D66 en FNP steunt, dat is te link. Die meerderheid vertrouwt er op dat wethouder Douwstra zich tot het maximale inspant om binnen 14 dagen een oplossing te hebben waar iedereen blij van wordt. Gehoor geven aan de maatschappelijke geuite ‘fout’ is een stap te ver en wat die Douwstra- oplossing dan uiteindelijk kost of mag kosten, daar ben ik benieuwd naar, want die vraag lag nog niet op tafel.

Ik zit er bij en luister. Vooraf in de Oranjezaal waar vijftig man en vooral vrouw zich verzameld hebben om hun steun te betuigen aan Sam Westra. Er zijn een paar raadsleden en wethouder in kwestie Friso-CDA-Douwstra luistert toe, geflankeerd door college- wethouder Andries-PvdA- Ekhart. Ik vraag Sam Westra hoe het met hem is. ,,Het gaat wel hoor”, zegt hij. Ik luister naar Ben van Remmelden, coördinator van de groep Pro Sam. Z’n woorden integere overheid, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid blijven hangen in deze klassieke zaal. Daarna volg ik het debat vanaf de politieke tribune. Volle bak, leeft de democratie?

Pijn in je kruis

Ik word in het debat blij van de woorden van Hilde Tjeerdema die aangeeft dat het voor haar fractie en de FNP van Lyda Veldstra genoeg is geweest, er voldoende reden is de rug te rechten en te luisteren naar maatschappelijk onbegrip en onbehagen. Ik knars met m’n tanden als ik Klaas-PvdA-Zwart hoor zeggen wat ik al dacht, hij en z’n fractie zullen de motie niet steunen. Hij doet tot twee keer toe een zwaar aangezet beroep op ‘een maximale inspanning’ van de wethouder. Ik wil een paar keer de interruptiemicrofoon grijpen om iets toe te voegen, maar dat hoort niet binnen de spelregels van de lokale democratie. Ik voel coalitiebelang in de lucht hangen. Na een paar jaar met enige regelmaat mee doen in dit gemeentelijke politieke krachtenveld, begin ik de spagaat bij menigeen te herkennen. Hoeveel pijn wil jij in je kruis?

Koffie na het debat. Ik kijk van een afstandje naar Sam Westra, hij bewaart overzicht en kalmte, de rust van de schaapherder die 365 dagen per jaar met z’n vak en z’n schapen in de weer is. Het onbehagen bij menig toehoorder is er niet minder op geworden, er klinken strijdbare woorden. Asing Waldhaus van de Leeuwarder Courant luistert even mee. ,,Jullie komen er niet helemaal uit vanavond he?” Nee, beaam ik, ‘we’ komen er niet uit.

Spagaatmannen

,,Alles wordt steeds meer juridisch”, baalt Piet van der Wal in de hal. De PAL- Groenlinkser heeft in dit dossier het woord gelaten aan collega Jan Atze Nicolai, maar de diepgaande discussie over de Stienserstraat (‘hebben we ooit de intentie gehad een woonhuis in een woonwijk op te offeren aan een garage’) zit hem nog steeds dwars, om nog te zwijgen van dossier Stationsstraat, waar de bedenkingen van de raad (niet tegen bebouwing, wel tegen de omvang van het gebouw op die plek) de gemeente op een dreigende claim komt te staan van de projectontwikkelaar. Hoeveel democratie resteert als je ieder debat bezwaart met al dan niet terechte claims? Over claims gesproken: is de claim van landschapsbeheerder Wylde Weide, zoals verondersteld in het debat, wel aan de orde zolang de gunning nog niet definitief is? Ik hoor er verschillende meningen over. Naast meningen hoor ik verzuchtingen om me heen van raadsleden, ze lijken het zwaar te hebben of hebben het zwaar. Spagaatmannen.

Mijn gevoel is opgerekt, want ik kan amper geloven dat ‘het wel goed komt’. Is Douwstra, de wethouder die het in z’n maag gesplitst kreeg van z’n politieke voorganger Thea Koster, zo empathisch, luisterend en zorgvuldig wegend dat hij binnen veertien dagen een voor ieder goed voelende en werkbare oplossing heeft? Of wordt het zoals ChristenUnie’s Frits Rijpma naar Sam Westra stelde, “je knopen tellen?”

Een goede herder

De opmerking van Douwstra dat “we in 2010 deze aanbesteding ook hebben gedaan die de Groene Oase (lees Westra) heeft gewonnen, maar dat hoor ik nu niet”, komt natuurlijk niet lekker over. Want dat is net waar ‘t over gaat: tijden veranderen, de maatschappij en wij zijn zeven jaar verder en het is een kwaliteit om dat als bestuurder haarfijn aan te voelen, uit te leggen en ons (wij stemmers) mee te nemen in jouw overwegingen. De tijd dat we als makke schapen achter de herder aanliepen is echt voorbij. Want het vertrouwen in ‘de overheid’ is te vaak geschonden, integriteit is verbleekt, overwegingen te vaak onzorgvuldig gebleken en steeds meer mensen vinden dat bestuurders te weinig rekening hielden en houden met menselijke maat & publieke zaak.

Gezocht: een goede herder.

 

 

Update: Sam Westra- debat is om 19.30 uur

Het debat over ‘Natuurlijke begrazing / Sam Westra’ in de Leeuwarder gemeenteraad vanavond, begint om 19.30 uur in plaats van de eerder genoemde 21.00 uur. Er is een motie aangekondigd, dus de spanning stijgt. Vanaf 19.00 uur is de Oranjezaal van het stadhuis open voor belangstellenden en aansluitend begint om 19.30 uur het debat in de raadszaal. Tot vanavond!

6 Maart: steunt de gemeenteraad Sam Westra?

Vanavond 6 maart geeft de gemeenteraad haar mening over de aanbesteding Natuurlijke Begrazing, Sam Westra en de begrazing in de Groene Ster staan centraal. Er is veel gepraat, duizenden mensen hebben hun ongenoegen geuit, Lutz Jacobi trok op haar laatste werkdag in de Tweede Kamer aan de bel van de staatssecretaris: “Stop het aanbesteden van de kleine schaapskuddes”. Inzet van het debat: welke fracties en gemeenteraadsleden steunen Sam Westra? 

Om een lang verhaal kort te maken, verwijs ik u graag naar het overzicht dat de actiegroep rond Sam Westra heeft opgesteld. Democratie begint bij betrokkenheid, van mij, van u, van ons, dus wilt u Sam Westra steunen, kom dan luisteren en kijken hoe gemeenteraad en College met elkaar het gesprek aan gaan om 21.00 uur. Hiermee kunt u zich inlezen.

Wilt u ook nog even weten hoe de gemeente Leeuwarden de natuurlijke begrazing heeft aanbesteed, dan leest u dat hier: MV Onderhands Begeleidend Schrijven (definitief).

De hoop is vervlogen, schaapsherder Sam Westra weg

Sam Westra verdwijnt als schaapsherder in Leeuwarden, zijn ingediende bezwaar is niet gehonoreerd. Hoe ‘t hem en zijn kudde verder vergaat, is nog niet duidelijk. Om na alle commotie de zienswijze van het College duidelijk te maken, publiceer ik de vragen van de PvdA- fractie en de antwoorden van ‘t College, die sinds woensdag openbaar zijn. Er volgt nog debat, maar wanneer?  

1- Kan het College een feitenrelaas geven van de keuze voor een aanbesteding, de communicatie met de huidige pachter en welke voorwaarden het college heeft gesteld aan de nieuwe herder?

In 2013 is, na een aanbesteding, de begrazing in Leeuwarden gegund voor een maximale periode van 4 jaar (uiterlijk tot 31 december 2016). Er is een overeenkomst aangegaan van één jaar die driemaal is verlengd met één jaar. Op de momenten van verlenging is de finale einddatum van het raamcontract steeds gecommuniceerd met de herder. Op grond van het gemeentelijk inkoopbeleid is de recente aanbesteding vorm gegeven, waarbij de ervaring met de eerdere aanbesteding is betrokken. De huidige herder is uitgenodigd deel te nemen aan de aanbesteding. In een begeleidend schrijven “Natuurlijke begrazing door schapen in de gemeente Leeuwarden” heeft de gemeente aangegeven aan welke voorwaarden de herder diende te voldoen en hoe de beoordeling van de inschrijving zou plaatsvinden aan de hand van waarderingscijfers.

2- Welke keuzevrijheid heeft het college bij aanbesteding of voortzetting van een lopend contract?

Verlenging is slechts mogelijk als een lopend contract daartoe de mogelijkheid biedt. Het raamcontract uit 2013 kende geen verlengingsmogelijkheid meer. Het inkoopbeleid van Leeuwarden schrijft in dit geval een meervoudige aanbesteding voor.

3- Welk juridisch kader, welk afwegingskader en welke richtlijnen zijn er voor de aanbesteding van de begrazing?

Er geldt een Aanbestedingsbesluit (AMvB). Op basis van dit aanbestedingsbesluit is een Gids Proportionaliteit opgesteld. Het gemeentelijke inkoopbeleid (datum inwerkingtreding 17 april 2014) is hierop gebaseerd. De aanbesteding begrazing is binnen deze kaders opgesteld.

4- Op welke manier hebben financiële argumenten de doorslag gegeven voor de aanbesteding en de keuze voor de nieuwe herder?

Het inkoopbeleid bevordert eerlijke mededinging. Ondernemers moeten een eerlijke kans krijgen om een opdracht gegund te krijgen. Door objectief, transparant en non-discriminerend te handelen, bevordert de gemeente een eerlijke mededinging. Om tot  de keuze voor een nieuwe herder te komen zijn de inschrijvers ten opzichte van elkaar relatief beoordeeld aan de hand van waarderingscijfers. De prijs is hierin voor 60% gewogen en het plan van aanpak (de kwaliteit) voor 40%. De inschrijvingen zijn anoniem beoordeeld door een beoordelingscommissie.

5- De huidige stadsherder heeft 15 jaar de begrazing verzorgd. Is overwogen om te kiezen voor voortzetting van het lopende pachtcontract? Zo nee , waarom niet?

Zie beantwoording vraag 2. Van pacht was geen sprake; met de herder is 7 jaar samengewerkt op basis van een opdracht tot dienstverlening.

6- Op welke criteria heeft het College gekozen voor de desbetreffende nieuwe pachter? Op welke manier heeft het college daarbij rekening gehouden met het feit dat dit ook gaat om levende have, in dit geval schapen die een nieuw onderdak moeten hebben?

De gunningsbeslissing (zie ook beantwoording vraag 4) en de wijze waarop inschrijvers ten opzichte van elkaar relatief werden beoordeeld, is vooraf aan de inschrijving vastgelegd en met de inschrijvers gecommuniceerd. In de aanbestedingsprocedure heeft het aspect van de ‘levende have’ geen rol gespeeld. De huidige herder is direct na de voorlopige gunning hulp aangeboden bij het vinden van een plek voor stalling van schapen, waarvoor de herder (nog) geen nieuwe plek heeft gevonden.

7- Heeft het college de consequentie van de mogelijke slacht van een substantieel deel van de huidige kudde door de aanbestedingsprocedure voorzien ? Ziet het college mogelijkheden om dit te voorkomen?

Dit is niet voorzien als een gevolg van de aanbestedingsprocedure, dan wel de in 2013 vastgestelde uiterste datum waarop de begrazingsovereenkomst eindigde. Daar waar mogelijk denkt het college mee om een passende oplossing voor de schapen te vinden (zie beantwoording vraag 6).

8- Is het gezien het structurele karakter van de begrazing als beheermaatregel wel logisch om steeds opnieuw aan te besteden?

Veel maatregelen op het gebied van beheer en onderhoud hebben een vergelijkbaar structureel karakter. Het inkoopbeleid bepaalt voor maatregelen die niet in eigen beheer worden uitgevoerd, of deze periodiek dienen te worden aanbesteed. Er zijn diverse aanbieders/leveranciers die deze vorm van beheer met schapen verzorgen. De begrazing met schapen is geen kerntaak die de gemeente Leeuwarden zelf, in eigen beheer, moet uitvoeren.

 9- Is het gegeven het karakter van het beheer met levende have en het feit dat begrazing een structurele beheersmaatregel is wel voor de hand liggend om deze vorm van beheer periodiek aan te besteden.

Zie antwoord vraag 8.

10- Er is een petitie gestart om de huidige kudde en de stadsherder te behouden. Op welke manier kan het College nog rekening houden met het verzoek van de ondertekenaars?

Op basis van een zorgvuldige procedure is aan een andere partij voorlopig gegund en bekend gemaakt. Het is vaste rechtspraak dat een aanbestedende dienst inschrijvingen moet beoordelen zoals deze zijn ingediend. Aanvulling of verbetering van een inschrijving kan niet meer als de voorlopige gunningsbeslissing bekend is gemaakt. Wij kunnen de voorlopige gunningsbeslissing niet intrekken ten gevolge van deze petitie. Wel bespreken wij met de huidige herder welke ondersteuning de gemeente kan bieden bij het vinden van een passende oplossing voor zijn schapen. (tot zover de PvdA- vragen en College- antwoorden).

Vervelend nieuws zelf bekendmaken

Tja, ik ben benieuwd wat een debat (nog) oplevert en waarom de keuzes zijn gemaakt. Wordt vervolgd: was die commotie nodig geweest, had de communicatie naar Sam Westra niet makkelijk anders gekund, kan en wil de raad besluiten anders om te gaan met een dergelijk proces? En natuurlijk de vraag, wat gebeurt er met Sam Westra? Vragen te over na de trieste gang van zaken.

Waarom trouwens maakt de gemeente de uiteindelijke beslissing niet zelf wereldkundig? Ik vraag het na en het antwoord luidt:  “We hebben op vragen van media uitleg gegeven over het inkoopbeleid van de gemeente Leeuwarden. Ook tijdens de ontvangt van de petitie is een toelichting gegeven. De stukken, in dit geval de beantwoording van schriftelijke vragen, zijn openbaar en online beschikbaar, net zoals andere collegebesluiten.” Klopt helemaal volgens het bekende boekje, maar het is geen antwoord op m’n waarom- vraag. Weer onbevredigend.

Hoe klein ook, ieder succes willen gemeente en politiek heel graag claimen, maar dit besluit houden ze zo klein (sorry, formeel) mogelijk. ‘n Dossier vol gemiste kansen, dus mogelijkheden voor verbetering. Zoals ik een eerder blog uit de Sam- serie naar wethouder @frisodouwstra en alle andere betrokkenen @Gemeente_LWD  twitterde: Als je het anders wilt, moet je het anders doen.

 

De politiek en de schaapsherder; wie beantwoordt wanneer de vragen?

Commotie in Leeuwarden over het al dan niet aanblijven van schaapsherder Sam Westra voor Leeuwarden. Wat vinden de politieke fracties in de gemeenteraad? Een rondje langs de fractiekamers leert veel over hoe we omgaan met welhaast voldongen feiten. Begin januari ligt het nieuws op straat, schriftelijke vragen stelt de PvdA op 15 januari en met wat geluk volgen vandaag de antwoorden. Het boeiende proces van onze democratie.

Ik heb alle fracties gisterochtend schriftelijk vragen voorgelegd; de ChristenUnie is de enige die antwoord geeft. Het CDA laat weten dat er door de PvdA schriftelijke vragen zijn gesteld en de PvdA laat dat zelf ook weten. Fractievoorzitter Tamara Bok deelt mee mee dat ze heeft aangedrongen op spoed en niet te wachten met antwoorden tot 30 januari. Normaal duurt het beantwoorden van vragen namelijk zelfs zes weken(!). Maar stelt ze gisteravond laat: “waarschijnlijk worden vanmiddag de vragen beantwoord.” (Zie ook: schriftelijke_vragen_pvda_schaapskudde )

Hebben fracties geen mening of kunnen ze die pas vormen als ze antwoorden van een wethouder hebben over de gang van zaken? De ChristenUnie is bij monde van Frits Rijpma de enige die een mening heeft voor hij de antwoorden van de wethouder heeft gehoord.

Mijn vragen: Had de procedure in algemene zin anders gekund (en zou het in andere gevallen in de toekomst anders moeten of juist niet), wat vindt u van de naar Westra gehanteerde digitale procedure; was er wat u betreft aanleiding om met een andere schaapsherder door te gaan? Welke oplossing is volgens u nu de beste?
Frits Rijpma: De ChristenUnie heeft de afgelopen jaren diverse keren aangedrongen op een eenvoudige en voor iedereen begrijpelijke digitale communicatie, met daarnaast altijd de mogelijkheid om “op papier” of persoonlijk contact met de gemeente te onderhouden. We hebben dat zelfs bij motie willen regelen. Nu het over “schaapjes” gaat komen mensen (komt u) in verweer. Maar als een moegestreden bijstandsmoeder er niets meer van snapt en het er verder maar bij laat met alle gevolgen van dien, dan accepteren we dat wel?”
 
“Maar: in het geval van schaapherder Westra was gezond nadenken vanuit het stadhuis nuttig en noodzakelijk geweest. Aan de andere kant, persoonlijke contacten en meedenken staat kosten -inefficiënt haaks op digitale dienstverlening. De ChristenUnie vraagt zich af wie er vanuit de gemeente contact heeft onderhouden met de schaapherder. Vanuit die relatie had hulp aangeboden moeten worden. 
Welke oplossing is nu de beste? Bij de ChristenUnie staat het handhaven van afgesproken regels hoog in het vaandel. Dat is duidelijk en voor iedereen gelijk. Een overleg met alle betrokken partijen lijkt (de menselijke maat) een laatste poging om déze schaapskudde voor Leeuwarden te behouden.” 
Ter verduidelijking vraag ik Frits Rijpma wat hij bedoelt met die oplossing, ziet hij wel de schaapskudden behouden, maar de herder als onvermijdelijk slachtoffer? En op dat antwoord moet ik nog even wachten. Hopelijk komt wethouder Douwstra vandaag met de antwoorden. Wordt vervolgd: behalve de uitkomst is het de vraag welke lessen we kunnen en willen leren…

 

Sam Westra weg door digitale aanbesteding: het leven is keuzes maken

Sam Westra, vijftien jaar schaapsherder in Leeuwarden. Het houdt op voor hem na digitale aanbesteding. “We moeten ons aan de regels houden”. zegt de wethouder. Klopt, maar het kan anders. Zeker als we willen dat het in Leeuwarden over mensen gaat. 

Gelukkig lezen we in de LC vanochtend het waarom van de aanbesteding die schaapsherder Sam Westra en een deel van z’n schapen nekt. Digitale aanbesteding en invulling begrijp ik uit de woorden van Westra, zijn niet z’n ding. Ik heb dat ook wel eens, de onwrikbare digitale wil die me dan wordt opgelegd, spoort niet altijd met mijn vrije wil en kan me tot wanhoop drijven.

De wethouder heeft een typisch bestuurdersantwoord: “We hebben de ingediende plannen geanonimiseerd en intern beoordeeld. En mijnheer Westra was niet de eerste. Dat betreur ik ook, natuurlijk is het leuk als iemand uit de eigen gemeente het werk doet. Maar we zijn gebonden aan regels.”

Welke regels?

Geachte mijnheer kersverse wethouder Douwstra: U kunt met de regels in de hand, kiezen voor de invulling die u wenst. Volgens uw eigen inkoopvoorwaarden moet u een integere, betrouwbare, zakelijke en professionele inkoper zijn, aansluiten op het algemene beleid van onder andere de Duurzame Stad, wilt u liefst 100 procent duurzaam inkopen waarbij sociale en milieuaspecten in het proces gewogen worden, kunt u (hoeft niet) er voor kiezen om digitaal in te kopen, vindt inkoop maatschappelijk verantwoord plaats en heeft u oog voor de lokale economie. (Natuurlijk, dit is een greep, maar het schetst uw mogelijkheden).

Geshredderd en ongenuanceerd

Want Sam Westra woont hier (de nieuwe schaapherder niet) en dat lijkt mij best duurzaam, het is weinig maatschappelijk als Sam straks werkloos is en een deel van z’n schapen geshredderd, en, u heeft toch een goede relatie? U had kunnen kiezen voor een goed gesprek met Sam uw buurman, omdat zo’n gesprek soms beter is dan digitaal informeren. Uw uitspraak dat “het leuk is dat iemand uit de eigen gemeente het werk doet” mijnheer Douwstra, beste Friso, is in dit verband niet zo genuanceerd gekozen. Met die term duiden we heel andere zaken, als in, het is leuk vanavond een biertje te drinken. Nee, het is echt “niet leuk” dat je elkaar als buren op zo’n wezenlijk moment digitaal informeert als het ook makkelijk anders kan. En natuurlijk betreurt u het, die uitspraak hoort er professioneel bij sinds cursus nummer zoveel.

In Leeuwarden gaat het over mensen

Met “maar we zijn gebonden aan regels” impliceert u dat het niet anders kon en ontkracht wat u daarvoor zegt. Nee, beste weethouder! Het leven is iedere dag keuzes maken, u (en vooral uiteraard uw voorgangster Koster, maar ja, u bent nu verantwoordelijk) en uw ambtenaren kunnen vandaag de keuze maken het anders te doen, bijvoorbeeld omdat het in Leeuwarden in de eerste plaats over mensen gaat. Willen is kunnen, bij leiderschap hoort dat je je troepen aanstuurt en menselijke waarden zijn het CDA volgens mij niet vreemd. Tijd voor ommekeer: ik hoop dat u, uw ambtenaren en de gemeenteraad dit bestuurlijk, ambtelijk en vooral menselijk falen gebruiken voor een stevig gesprek. Tijd voor inkeer: teken de petitie.