“De Friezen hebben hun landschap om zeep geholpen”

Om met de deur in huis te vallen: een groot deel van Fryslân is opgeofferd aan de schaalvergroting in de (zuivel)landbouw. De efficiency waarmee we ons weidelandschap hebben beroofd van z’n schoonheid en natuurlijke waarden heeft echter z’n langste tijd gehad. Weg met die oneindige grasmatten! Op naar een biodivers aantrekkelijk landschap zonder pijn en met een gezond klimaat. Kunnen we ook weer lekker genieten tijdens het wandelen en fietsen!

Vorig weekend las ik een ingetogen stuk in LC over de voortdurende aantasting van het bijzondere coulisselandschap rondom Bitgummole. Het is schrijnend te lezen hoezeer bewoners bijna worden gedwarsboomd in hun streven landschappelijke en natuurhistorische waarde te behouden. Het leed verergert dag na dag, de schaalvergroting in de landbouw dendert voort, alsof het walhalla alsnog kan worden bereikt. Dat terwijl in boerenkringen zelfs een van de grootste accountantsorganisaties, Countus, al tot vaststelling is gekomen dat het schaalvergrotingsverdienmodel volledig achterhaald is. Voor de boer, voor z’n inkomen, voor zijn grond, voor de kwaliteit van ons voedsel en voor onze leefomgeving. Alleen een paar grootbanken en megazuivelfabrieken eten er goed van.

Er op uit!

De provincie wil graag het wandelen en fietsen in Fryslân stimuleren en Recreatieschap Marrekrite sluit daar goed bij aan met een oproep in de krant gisteren voor steviger promotie van de milieuvriendelijke vrijetijdsbestedingen. Het draagt positief bij aan milieu en gezondheid en past uitstekend bij ons kleinschalige en fijnmazige landschap met goed bereikbare buurtschappen en dorpen. Er staat alleen nog niet bij dat er stevig geinvesteerd moet worden in de verbetering en completering van het netwerk van fiets- en wandelpaden en de aansluiting naar met name de dorpen; want als je wilt dat wandelen en fietsen gaat bijdragen, moet het wel omarmd door ons allemaal. En: laten we het alsjeblieft niet alleen doen voor ‘de toerist’ maar ook gewoon voor onszelf. Er op uit in eigen provincie!

‘n Torenflat aan de Herengracht

‘n Prima gedachte, ware het niet dat ons eens zo mooie landschap effectief naar de verdommenis is geholpen. Geert Mak liet het twee jaar geleden optekenen in Noorderbreedte (6 april 2017) naar aanleiding van de discussie en het boek over #landschapspijn van Jantien de Boer (@Jantienlc). Mak zei het treffend: “De Friezen hebben hun landschap om zeep geholpen. Alsof er een torenflat aan de Amsterdamse Herengracht is gebouwd, zo vervreemdend zijn de laatste veranderingen in het Friese weidelandschap. Wij willen controle terug over ons bestaan en over het landschap.”

Weg met drijfmest en krachtvoer

De aantrekkelijkheid van een ooit zo afwisselend landschap, dat per streek zo kenmerkend verschilde in begroeiing en beleving is verpatst aan efficiënt grondgebruik ten behoeve van met name de zuivelindustrie. Eindeloze grasmatten in vijftig tinten groen wisselen elkaar af, bomen leggen stuk voor stuk het loodje. Lekker wandelen en fietsen hoor, je kunt alle kanten opkijken zonder enige vorm van afwisseling, intimiteit of beschutting.

Sinds dat moment, twee jaar geleden, zijn we nauwelijks opgeschoten. Hier en daar een berm met bloemen maar dat is het wel. Ik pleit voor heldere keuzes. Gezond Boeren op een gezonde bodem, met korte voedselketens en betaalbare voeding, de boer weer producent voor z’n omgeving op meer gemengd bedrijf in een aantrekkelijke omgeving. Op naar de menselijke maat en biodiversiteit. Met de opgedane kennis van de afgelopen honderden jaren kunnen we goed vooruit. Beter en gezonder. Zonder industriële landbouw, drijfmest en geimporteerd krachtvoer. Tijd voor een goed gesprek.

Met uw keus maakt provincie transitie mogelijk

We moeten de boeren wel willen helpen, perspectief bieden naar transitie in de nabije toekomst. Gelukkig zijn er komende maand verkiezingen voor onze provincie. Het ideale moment om te kiezen voor omslag naar duurzaamheid, voor klimaat, voor ons landschap, ons eten en onze gezondheid. De provincie is de grootste beslisser over onze ruimtelijke omgeving en de inrichting daarvan. Ze draait aan de knoppen van de bestemming van onze grond en onze ruimte. Wil de provincie dat er minder grond beschikbaar komt voor intensieve landbouw, is zij het die het mogelijk maakt. Wil ze een commercieel megawindpark in het IJsselmeer? Dan kan dat, zo moeten we met spijt in het hart vaststellen. Wil ze het aantal geitenhouderijen inperken? Een vergadering en het is in gang gezet.

Perspectief zonder pijn

Bestemmingen, voorwaarden en bepalingen moeten gewijzigd om ruimte te bieden aan gezond boeren in Fryslân. De provincie kan bovendien met overheidsgeld boeren helpen middels voorfinanciering de keuze te maken voor gezonde, duurzame bedrijfsvoering of afscheid te nemen van een verlieslatend bedrijf. Boeren en burgers maken het Friese land: we moeten elkaar niet over de kling jagen in schuldvraag, maar elkaar bijstaan naar een toekomst met gezonde boerenbedrijven en een mooi, aantrekkelijk, biodivers landschap. Grip op bestaan en omgeving. Perspectief zonder pijn. Niet langer wachten. Het levert naast klimaat- en gezondheidswinst ook een geweldig, aantrekkelijk landschap om te wandelen, te fietsen en onderweg heerlijk te genieten.

Alles begint met een plan, het plan voor Fryslân: #FRL2030.

Lees op uw gemak: https://www.natuurlijk-fryslan.nl/issue/landschapspijn/

Zelfs de kledingindustrie is er klaar mee!

#biodiversiteit #PS2019 #landschapspijn

Merk Fryslân ontdekt Friesland waterland

Bij de start van Boot Holland, een beursmededeling….

Het is geen nieuws, maar juist daarom ongelooflijk treurig. Merk Fryslân ontbrak weer op Boot Düsseldorf, de belangrijkste watersportbeurs van Europa. Provincie en gemeenten laten kansen liggen, het bedrijfsleven kijkt beteuterd toe. Is er nog hoop voor onze waterrecreatie- en watersporteconomie, voor Friesland waterland? 

Boot Düsseldorf (19 t/m 27 januari 2019) is op de kop af al vijftig jaar lang veruit de belangrijkste watersportbeurs van Europa met zo’n 250.000 bezoekers uit inmiddels 90 landen. (Boot Holland komende dagen doet er zo’n 35.000 per jaar). Toonaangevend zijn ze in Düsseldorf, ieder jaar weer. De beurs is van groot belang voor duizenden bedrijven en voor tal van regio’s die zich willen profileren als watersport- en waterrecreatieregio.

Impact van waterrijk Fryslân

Fryslân is zo’n regio: Friesland waterland. We hebben de historie, het dna, de cultuur, we hebben duizenden verhalen over tradities, vakmanschap en ontwikkeling, we hebben de schoonheid en charme van het kleinschalige landschap, we hebben het erfgoed, de ontwerpers en bouwers van kleine en grote jachten, de vakmensen en de innovators (kijk naar het elektrisch varen), de verhuursector, de export, een compleet op watersport ingerichte recreatiesector, de hele infrastructuur. We hebben de (top)sport van watersport met geweldige ambassadeurs als Marit Bouwmeester, evenementen van de Sneekweek tot en met het skûtsjesilen. Overheden (provincie en gemeenten) hebben de afgelopen decennia ook weer honderden miljoenen geinvesteerd in het verbeteren van waterfronten, havens en infrastructuur mede met het oog op versterking van de economie. En dat gaat door, kijk alleen naar de plannen die er liggen in Heerenveen of Sneek. Fijne bijkomstigheid: watersport en water hebben een geweldig goed imago. Fryslân: water, natuur, cultuur. Hoeveel impact willen we hebben?

Culturele hoofdstad ligt achter ons

Leeuwarden-Fryslân culturele hoofdstad LF2018 ligt achter ons, er wordt geschreeuwd om legacy. Er wordt gebeden dat “de toerist” moet blijven of anders heel snel moet komen. We hebben een fortuin uitgegeven aan Elf fonteinen, maar krijgen ze ook het gewenste toeristische resultaat? Hoe mixen we het met wat we al hebben, zoals de watersport- en recreatie economie?

Influencers

Boot Düsseldorf is voor Fryslân van groot belang: de beurs trekt een enorm potentieel consumenten van alle leeftijden die geinteresseerd zijn in water(sport). De Duitse beurs is veruit de voornaamste pan- Europese inspiratiebron voor potentiële kopers van nieuwe producten en sloepen, jachten en wat verder vaart, drijft en zeilt. Boot is in toenemende mate platform voor de reiziger die waterrijke bestemmingen zoekt. De beurs is een ideaal podium voor wie zijn innovaties aan de wereld wil tonen en nieuwe gebruikers, kopers, gebruikers en wederverkopers zoekt. Deelname versterkt ambitie en innovatieve gedrevenheid: onze watersporteconomie kan daar wel wat van gebruiken.

Bovendien trekt Boot Düsseldorf een grote hoeveelheid mensen die een belangrijke rol spelen in de keten van watersport en watersport/recreatie gerelateerde dienstverlening. Niet in de laatste plaats trekt Boot journalisten en media uit de hele wereld die door de organisatie van Boot uiterst professioneel worden ondersteund om zo goed mogelijk het verhaal en de beleving van watersport en waterrecreatie on- en offline te vertellen, op te schrijven, in beeld te brengen en te verkopen. Marketeers met social media-kriebels spreken graag over het belang van ‘influencers’. Ik kan u uit eigen ervaring vertellen dat die positieve beïnvloeding je in Düsseldorf al decennialang met de paplepel wordt ingegoten op het moment dat je als media-professional de drempel van het “press center” over stapt.

Waterrijk dna

De wereld verandert, inderdaad. Wij vergrijzen, de watersporter ook. Er komen nieuwe consumenten bij, de wereld internationaliseert en verduurzaamt. Er is een verschuiving van bezit naar gebruik. Vaker en korter er op uit is de trend; net als samenwerking in ketens. Technologie maakt meer innovatie mogelijk, of het nu gaat om verhuurplatformen, om verminderen van emissie, om gebruik van andere en meer duurzame materialen. Je hebt liever verblijfstoeristen uit Europa dan ingevlogen Chinezen en Aziaten die Nederland in twee dagen doen.

Het zijn allemaal uitstekende redenen om blijvend te investeren in het sterke merk Fryslân water(sport)land. Omdat water deel uitmaakt van ons dna, onze cultuur, onze infrastructuur. Omdat een groot en steeds groter deel van de watersporttoerist en water-liefhebbende-recreant niet uit Nederland komt; omdat Friesland onder Duitsers een goede naam heeft; omdat Duitsland ook in 2030 nog het belangrijkste herkomstland van toeristen is; omdat een steeds forser deel van kopers van nautische producten en jachten niet uit Nederland komt; omdat export van belang is voor een stabiele economie; omdat we geweldige zeilscholen hebben die mensen de liefde voor watersport bijbrengen met ambassadeurschap voor de toekomst; omdat watersport en waterrecreatie mogelijkheden bieden op werk, op vakmanschap, op ontplooiing op heel veel verschillende niveau’s van ontspanning tot en met topsport; omdat watersport een kapitaalintensieve bedrijfstak is waarin kwaliteit van vakmanschap, innovaties en kennisontwikkeling perfect bij elkaar komen; omdat watersportevenementen altijd goed scoren en mensen op de been brengen die weer geld uitgeven. Ik kan nog wel even doorgaan. Want we hebben het allemaal, maar we moeten het beter verkopen.

Laat het nu toevallig zo zijn dat het NBTC als nationale promotor van ons geliefde land, het thema WATER heeft bedacht voor 2020. Wat een geluk kan een mens hebben! Leest u vooral mee op de website van de toerismepromotor op www.nbtc.nl en laat u verrassen door het thema WATER in dat jaar. Stelt u zich voor welke kansen dat Friesland zou bieden!

9,6 miljoen views, nu nog meer toeristen

Je vraagt je dus af waarom de regiomarketingorganisatie van onze provincie, Merk Fryslân, geen cent of stuiver uitgeeft aan de belangrijkste beurs voor consumenten, kopers en reizigers op en naar water(sport)gebied in Europa? Ik heb de vraag voorgelegd aan Merk- directeur Martin Cnossen. Er volgden twee mails met antwoord. Merk, zo vertelt Martin, is een online promotor, Merk weet precies dat we wel 9,6 miljoen online views hebben gehaald dankzij hun inspanningen, want Merk huurt daar speciale hippe influencers voor in die social media infecteren, Merk is een destintinationclub, het is de club van de gastvrijheidseconomie, van de fietstochten.

Wat, fietstochten? Beste Martin, schreef ik me bijna verslikkend, hoe is het met water en watersport en het belang van Boot Düsseldorf, dat was toch de vraag?

Het kan!

Misschien…..als iedereen het graag wil, bedrijven mee willen doen, overheden enthousiast worden, misschien zou het een overweging kunnen zijn, Boot in de nieuwe Merkmix van on & offline acties om de Duitse markt te bewerken. Ik zeg u, als wij het allemaal graag willen, elkaar meenemen en concreet de boter bij de bekende vis willen doen, dan kan het zijn dat we gaan. Ik zeg, het kan.

Dus: Willen we naar BOOT Düsseldorf? Ja? Dan gaan we naar BOOT Düsseldorf. Met en dankzij Merk in the mix Fryslân. Dat doen we goed en groots, want we sluiten maximaal aan op het water- themajaar 2020 van het NBTC. Friesland waterland, heerlijk om te varen, te fietsen en te wandelen. Schouders er onder!

Ach so, danke!