WTC (2): het kalf en de put

Als het kalf verdronken is, dempt men de put. Geen hogere wiskunde, wel schering en inslag. De Leeuwarder raad koerst af op een verdronken kalf. Laten we een diepe put graven.

Je voelde het aankomen met de bijna 10.000 extra detailhandelsmeters in het WTC- gebied. De liefde voor Cambuur is allesomvattend, dus nog meer risico’s voor leegstand in Leeuwarden worden gepermitteerd. D66 vindt na 1.000 keer getwitterd te hebben dat “Cambuur” absoluut moet doorgaan, nu plots dat de Aldi toch wel naar de Centrale moet mogen in het kader van eerlijk verdelen. En ja hoor, toen werd Gijs Gemeentebelangen Jacobse in Camminghaburen wakker. Zou dat plannetje van D66 niet leiden tot verdere winkelleegloop in zijn wijk? Hij vindt het nu tijd voor inspraak. Ik noem dat mosterd na de bekende maaltijd. Als het echt gaat om alleen verplaatsing, waarom dan naar deze locatie buiten woonwijken?

Onderbouwing

Het college van wijze mannen en een vrouw heeft alle documenten voor het WTC- instemmingsdebat van morgenavond toegevoegd aan de agenda. Zeker, er is leegstand; zeker, de provinciale bijdrage is nog ongewis; nee, er is kennelijk nog geen overleg geweest met andere gemeenten over nog meer detailhandel in Leeuwarden. En: ik heb ook nog enkel geen argument gelezen voor uitbreiding van het aantal meters detailhandel. Maar toch…laten we het afscheid van wethouder Deinum niet vervelen met negatief gedoe. In Heerenveen staan ze een overdreven grote Van der Valk voor op een slecht gekozen plek, alleen omdat ze vinden dat Heerenveen wel wat minder bescheiden mag doen, dan mogen wij in de hoofdstad toch meer winkelmeters toestaan tegen iedere logica in? Waar halen die supers hun kopers vandaan en hoe zit het straks met nieuwe wijkontwikkelingen? Op een laat moment (vanavond, dinsdag 22 januari) voegt het college het rapport “Ladder van duurzame verstedelijking” toe: belangrijkste conclusie op winkelgebied? De markt – vertelt de ladder- heeft een maximale behoefte van 700 vierkante meter, de toevoeging op het WTC- gebied voorziet in 3.852 meter. Dat is vast duurzaam.

Verkeerscongestie en lege etalages

Ik lees sombere brieven bij de raadsstukken over ‘t WTC, winkelcentrum Zaailand ziet haar einde zonder steun van de gemeente naderen (“…en Cambuur is toch ook een onderneming”?), Jumbo Van Loonstraat begrijpt het niet meer want er zijn al jaren te veel supermarkten, Wijkbelang Westeinde heeft zorgen over de toekomst van haar buurtsupers, Camminghaburen is mistroostig over de Centrale- plannen. In de raad praten ze gemakshalve niet over noodzakelijke winkels in de wijk dichtbij omdat dat menselijkerwijs duurzamer is, omdat het bijvoorbeeld ook onze vergrijzende bevolking (dat zijn wij….) ten goede komt. We hebben besloten dat Cambuur er moet komen en omdat er rapporten liggen die zeggen dat het goed is, is het goed. Maar kan ieder raadslid uitleggen waarom en voor wie het goed is en uitleggen waarom niet breder met andere gemeenten is overlegd en of dit duurzame stadsontwikkeling is?

Laat mensen nog vaker met de auto boodschappen doen in moderne supermarkten verderop, laat werklozen straks participerend vers-boodschappen voor bejaarden doen, doe er nog een Chinese Kruidvat bij voor extra containers rotzooi, laat meer verse waren onder vaak twijfelachtige omstandigheden met nog meer vervoersbeweging door de stad gaan. Voor de binnenstad maken we straks wel een plan en dan komt alles goed, de flow van 2018 hangt als een deken van goedgelovigheid in de raadszaal. We verzuipen straks in verkeerscongestie, verstikken in vervuiling en kijken aan tegen lege etalages. Geen probleem toch? Een kalf meer of minder, ach, een kniesoor… We graven een diepe put en wanneer en waarmee we die gaan dempen weet ik niet. ‘We’ houden toch van Cambuur? Dag Gijs, dag Julie, dag Henk!

Ambities en de kracht van samen #Leeuwarden: laaggeletterdheid @LF2018

Het nieuwe Leeuwarder Collegeprogramma oogt fraai, toch mis ik het benoemen van bestuurlijke wil en daadkracht, de stippen op de horizon. Vandaag: ambitie noodzaak in de strijd tegen Leeuwarder laaggeletterdheid. 

In het Collegeprogramma van het nieuwe bestuur van Leeuwarden, mis ik veel ambitie. Ja, ook op het sociaal maatschappelijke domein. Om het concreet te maken: waarom staat er niet in het programma dat het College de laaggeletterdheid in haar bestuursperiode met X-procent terug brengt, omdat ze het onacceptabel vindt dat zoveel mensen, ook jeugd die net van de lagere school komt, niet kan lezen en schrijven? Dat het een heel slecht teken is dat de leesvaardigheid van jongeren bedroevend is? Dat staat er niet, wat dan wel? ‘De bibliotheek speelt een belangrijke rol in het sociale domein, in wijken, dorpen en het onderwijs. Bijvoorbeeld met programma’s om laaggeletterdheid tegen te gaan.” Dat is de enige zin waar het woord laaggeletterd in staat. Dat is geen ambitie, dat is opschrijven wat we allang weten. Jazeker, ik vind dbieb in de Blokhuispoort geweldig geworden en ja, ik vind Lân fan Taal ‘n prachtig project en een heerlijke creatieve aanvulling in de stad.  Vermindert daardoor het aantal laaggeletterden?

Het kennelijke gebrek aan ambitie om laaggeletterdheid Leeuwarden uit te willen bannen, baart me zorgen: lezen en schrijven zijn naar mijn overtuiging de meest fundamentele vereisten om mee te kunnen komen, om perspectief te kunnen hebben. Niet (goed) kunnen lezen en schrijven, betekent per definitie dat je achterstand hebt en de afstand tussen jou en anderen die dat wel kunnen, alleen maar groter wordt. Punt uit. Met D66, PvdA en PAL Groen Links aan de bestuurstafel, had ik meer, veel meer ambitie verwacht om laaggeletterdheid terug te dringen. Waar is het Aanvalsplan Laaggeletterdheid van D66? Vinden de andere drie partijen dat soms overdreven aandacht? Waar is de betrokkenheid van Lutz? Waarom moet keer op keer de strijd tegen de hoge Friese laaggeletterdheid zo zwaar worden bevochten? Lees mee in Partoer’s onderzoek uit 2016 en zeg me dan dat het publicatie al veel beter is geworden…

Omdat laaggeletterdheid een wezenlijke bijdrage betekent voor kansen en sociaal-economische versterking, had er minstens moeten staan: “Dit College geeft met grootst mogelijk bestuurlijke en concrete daadkracht invulling en voorrang aan het zo effectief tegengaan van laaggeletterdheid en spant zich tot het uiterste in dat in onze gemeente iedereen in 2025 kan lezen en schrijven.” Wie tegen is, mag nu z’n vinger opsteken. De kracht van samen…?

Laaggeletterdheid heeft een zeer cynische bijkomstigheid: mensen die niet kunnen lezen, lezen het Collegeprogramma zeker niet.

Een bibliotheek kan niet zonder gemeentelijk bestuurlijke daadkracht om laaggeletterdheid echt tegen te gaan

Sam Westra en de spagaatmannen

De motie van D66 en FNP in de Leeuwarder gemeenteraad van gisteravond 6 maart heeft het niet gehaald. Geen intrekking van de aanbesteding, de kans dat Sam Westra de Groene Ster- schaapherder blijft, lijkt verder weg dan ooit. Toch vertrouwt de meerderheid van de raad erop dat wethouder Douwstra zich maximaal inspant om binnen veertien dagen met een voor alle partijen goede oplossing te komen. 

De meeste politieke fracties zijn het met elkaar eens dat aanbesteding van levende have niet de bedoeling kan zijn. Er komt bij dat al een paar jaar bekend is dat van dergelijke aanbestedingen vooral de kleine zelfstandige schaapsherder in Nederland de dupe is en dus komt het College daar in mei met een notitie over. Dat het daarna anders en waarschijnlijk beter zal worden, is aannemelijk.

Als je het daarover al eens bent en als je begrijpt dat er maatschappelijk onrust is over gevoerd beleid & besluit, waarom grijp je dan nu niet in bij deze (nog niet afgeronde) aanbesteding? Omdat als je dat doet, je tegenstanders meteen tekeer gaan over “het veranderen van spelregels tijdens het spel.” Die verandering betekent voor raadsleden en bestuurders in kwestie een flinke portie onzekerheid, twijfels blootgeven is lastig.

Volle bak

Twee partijen geven hun twijfel en begrip voor maatschappelijk onbehagen bij monde van D66 voorvrouw Hilde Tjeerdema vorm in een heldere, standvastige motie met dito argumenten. Tegenstanders zien geen schapen maar beren en vinden het geen goed plan, want ‘we’ lopen het risico van claims en het komt Sam Westra niet ten goede. Nee, spelregels mogen niet worden veranderd, hoor ik uit onder meer de CDA- raadsliedenhoek, want de overheid moet betrouwbaar zijn…Dan is er in ons politieke bestel nog iets als het coalitiebelang. Wanneer gaat welke partij binnen de coalitie op welk moment en in welke kwestie meer of minder druk uitoefenen op een eigen of andere wethouder in ‘jouw’ college, hoe zwaar weegt wat?

In het debat gisteravond speelde het allemaal. De meerderheid lijkt het met elkaar eens, maar gaat niet zover dat ze de motie van D66 en FNP steunt, dat is te link. Die meerderheid vertrouwt er op dat wethouder Douwstra zich tot het maximale inspant om binnen 14 dagen een oplossing te hebben waar iedereen blij van wordt. Gehoor geven aan de maatschappelijke geuite ‘fout’ is een stap te ver en wat die Douwstra- oplossing dan uiteindelijk kost of mag kosten, daar ben ik benieuwd naar, want die vraag lag nog niet op tafel.

Ik zit er bij en luister. Vooraf in de Oranjezaal waar vijftig man en vooral vrouw zich verzameld hebben om hun steun te betuigen aan Sam Westra. Er zijn een paar raadsleden en wethouder in kwestie Friso-CDA-Douwstra luistert toe, geflankeerd door college- wethouder Andries-PvdA- Ekhart. Ik vraag Sam Westra hoe het met hem is. ,,Het gaat wel hoor”, zegt hij. Ik luister naar Ben van Remmelden, coördinator van de groep Pro Sam. Z’n woorden integere overheid, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid blijven hangen in deze klassieke zaal. Daarna volg ik het debat vanaf de politieke tribune. Volle bak, leeft de democratie?

Pijn in je kruis

Ik word in het debat blij van de woorden van Hilde Tjeerdema die aangeeft dat het voor haar fractie en de FNP van Lyda Veldstra genoeg is geweest, er voldoende reden is de rug te rechten en te luisteren naar maatschappelijk onbegrip en onbehagen. Ik knars met m’n tanden als ik Klaas-PvdA-Zwart hoor zeggen wat ik al dacht, hij en z’n fractie zullen de motie niet steunen. Hij doet tot twee keer toe een zwaar aangezet beroep op ‘een maximale inspanning’ van de wethouder. Ik wil een paar keer de interruptiemicrofoon grijpen om iets toe te voegen, maar dat hoort niet binnen de spelregels van de lokale democratie. Ik voel coalitiebelang in de lucht hangen. Na een paar jaar met enige regelmaat mee doen in dit gemeentelijke politieke krachtenveld, begin ik de spagaat bij menigeen te herkennen. Hoeveel pijn wil jij in je kruis?

Koffie na het debat. Ik kijk van een afstandje naar Sam Westra, hij bewaart overzicht en kalmte, de rust van de schaapherder die 365 dagen per jaar met z’n vak en z’n schapen in de weer is. Het onbehagen bij menig toehoorder is er niet minder op geworden, er klinken strijdbare woorden. Asing Waldhaus van de Leeuwarder Courant luistert even mee. ,,Jullie komen er niet helemaal uit vanavond he?” Nee, beaam ik, ‘we’ komen er niet uit.

Spagaatmannen

,,Alles wordt steeds meer juridisch”, baalt Piet van der Wal in de hal. De PAL- Groenlinkser heeft in dit dossier het woord gelaten aan collega Jan Atze Nicolai, maar de diepgaande discussie over de Stienserstraat (‘hebben we ooit de intentie gehad een woonhuis in een woonwijk op te offeren aan een garage’) zit hem nog steeds dwars, om nog te zwijgen van dossier Stationsstraat, waar de bedenkingen van de raad (niet tegen bebouwing, wel tegen de omvang van het gebouw op die plek) de gemeente op een dreigende claim komt te staan van de projectontwikkelaar. Hoeveel democratie resteert als je ieder debat bezwaart met al dan niet terechte claims? Over claims gesproken: is de claim van landschapsbeheerder Wylde Weide, zoals verondersteld in het debat, wel aan de orde zolang de gunning nog niet definitief is? Ik hoor er verschillende meningen over. Naast meningen hoor ik verzuchtingen om me heen van raadsleden, ze lijken het zwaar te hebben of hebben het zwaar. Spagaatmannen.

Mijn gevoel is opgerekt, want ik kan amper geloven dat ‘het wel goed komt’. Is Douwstra, de wethouder die het in z’n maag gesplitst kreeg van z’n politieke voorganger Thea Koster, zo empathisch, luisterend en zorgvuldig wegend dat hij binnen veertien dagen een voor ieder goed voelende en werkbare oplossing heeft? Of wordt het zoals ChristenUnie’s Frits Rijpma naar Sam Westra stelde, “je knopen tellen?”

Een goede herder

De opmerking van Douwstra dat “we in 2010 deze aanbesteding ook hebben gedaan die de Groene Oase (lees Westra) heeft gewonnen, maar dat hoor ik nu niet”, komt natuurlijk niet lekker over. Want dat is net waar ‘t over gaat: tijden veranderen, de maatschappij en wij zijn zeven jaar verder en het is een kwaliteit om dat als bestuurder haarfijn aan te voelen, uit te leggen en ons (wij stemmers) mee te nemen in jouw overwegingen. De tijd dat we als makke schapen achter de herder aanliepen is echt voorbij. Want het vertrouwen in ‘de overheid’ is te vaak geschonden, integriteit is verbleekt, overwegingen te vaak onzorgvuldig gebleken en steeds meer mensen vinden dat bestuurders te weinig rekening hielden en houden met menselijke maat & publieke zaak.

Gezocht: een goede herder.

 

 

Van Les Sables d’Olonne en zeilhelden bij Kaap Hoorn naar schaapsherder Sam Westra in Leeuwarden

Les Sables d’Olonne is de finishplaats van de waanzinnige, soms wrede, wonderschone en mythische solo zeilrace rond de wereld, de Vendée Globe. Op 1.100 kilometer van die Bretonse kustplaats is Leeuwarden mijn thuis en kan ik hier dankzij prachtige technologie iedere minuut van de dag zien waar de enige Nederlandse Vendée Globe deelnemer ooit, Pieter Heerema met z’n No Way Back, zich nu nog bevindt. Bij de Chileense Kaap Hoorn …aan de andere kant van de wereld.

De Vendée Globe is geen afsluitende 10 kilometer op het NK in het Heerenveense Thialf, deze topsporters zijn iets langer onderweg en de onderlinge verschillen ook groter. Afgelopen donderdagmiddag even na half vijf finishte de Franse Vendée-  winnaar Armel le Cléac’h met z’n Bank Populaire III in een nieuw record van iets meer dan 74 dagen (!). Nummer twee, de Brit Alex Thompson, zeilde zijn Hugo Boss vrijdagochtend om half negen -plaatselijke temperatuur een graad of vijf onder nul- tussen de pieren van Les Sables d’Olonne door. Pieter Heerema en vijftien anderen zijn nog onderweg, tien anderen de afgelopen maanden al uitgevallen.

Af en toe kijk ik waar Pieter met No Way Back is en vaar virtueel met hem en de anderen een stukje mee. Fantastisch. En waarom, oh waarom wil NOS Studio Sport dan niet 1 x per week een update geven van de bikkels die terwijl wij ons werk doen, hun pure topsport beleven op, in en onder veeleisend natuurgeweld…Volg Pieter:  http://tracking2016.vendeeglobe.org/gv5ip0/. Omdat de Volkskrant oog heeft en aandacht geeft, nogmaals het mooie interview met offshore- tycoon Pieter Heerema alleen op zee vanuit het diepst van z’n hart: http://www.volkskrant.nl/sport/-het-is-zo-wreed-bijna-niet-te-doen~a4443518/.

Van Kaap Hoorn terug naar Leeuwarden en de orde van de dag: wat vinden de politieke fracties van PvdA, CDA, D66, VVD, PAL Groen Links, Gemeentebelangen, FNP, CU, Verenigd Links en Lijst Tilma van de digitale aanbesteding die Leeuwarder schaapsherder Sam Westra & z’n kudde de das om doet? Schapen in de shredder of de menselijke maat? De komende dagen leest u hun reacties op niekdonker.nl.